تاریخ ، تمدن و فرهنگ ایران
پاینده ایران » زنده باد آزادی » جاوید ایران زمین
تاریخ ایران - فرهنگ و آداب پارسیان - امپراطوری ایران - پارسیان نیک اندیش - تمدن ایرانی - مقالات و حکایت های تاریخی ایران باستان - زن در ایران باستان - هخامنشیان

نبرد قادسیه نخستین جنگ بزرگ ایران و عرب

چهارشنبه 28 مرداد 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:جنگ های بزرگ ایران، 

 نبرد قادسیه نخستین جنگ بزرگ ایران و عرب     

نبرد قادسیه نخستین جنگ بزرگ ایران و عرب است كه در سال چهاردهم هجری بوقوع پیوست قادسیه نام قریه ای بود كه در پانزده فرسنگی شهر كوفه در عراق قرار داشت.
فتحی كه بدینوسیله نصیب اعراب شد ، یك پیروزی قطعی بود و موجب گردید تا ایرانیان بكلی روحیه ی نظامیگری خود را از دست بدهند. در این نبرد درفش كاویانی پرچم مشهور ایران بدست دشمن افتاد. بموجب روایتی ، ضرار بن الخطاب كه پرچم مزبور را بدست آورده بود آنرا به سی هزار دینار فروخت ، در صورتیكه بهای واقعی گوهرهای آن به یكصد و بیست هزار دینار سر می زد.

سقوط نهاوند در سال 21 هجری ، چهارده قرن تاریخ پرحادثه و باشكوه ایران باستان را كه از هفت قرن پیش از میلاد و تا هفت قرن پس از آن كشیده بود و هزاران سال تاریخ استوره ای باشكوه و اسرار آمیز ، پایان بخشید. این حادثه فقط سقوط دولتی باعظمت نبود ، سقوط دستگاهی فاسد وتباه بود. زیرا در پایان كار از پریشانی و بی سرانجامی درهمه كارها فساد و تباهی راه داشت. جور و استبداد خسروان ، آسایش و امنیت مردم را عرضه خطر می كرد وكژخویی و سست رایی موبدان اختلاف دینی را می افزود.

در حادثه ی عظیم سقوط و اضمحلال ساسانیان در واقع وضع اخلاق و دین به چنان پایه ای تنزل كرده بود كه جز سقوط و شكست انتظاری نمی رفت. در گیرودار عجیبی كه پس از دوران شیرویه در ایران پدید آمد ، دیگر ساسانیان چیزی نداشتند كه عامه را بخود دلبسته كند و یا كسی را بخاطر خود به فداكاری وا دارد. با سقوط پی در پی شاهان ، فره ایزدی به سستی گراییده و هیبت و ارج خود را از دست داده بود. آزمندیهای حكام و فرمانروایان با فساد و اختلاف موبدان و روحانیان دست به دست هم داده ، علایق و عقاید كهن را به سستی كشانده بود. شاهان همواره از استیلای دشمنان پریشان خاطر بودند و از اندیشه ی سقوط و بیم جان آرام و قرار نداشتند. فرمانروایان شهرهای مرزی كه امید به بقای دولت مركزی را از دست داده بودند ، از ابراز نافرمانی نسبت به آن دستگاه بیمی بخاطرراه نمی دادند. تفرقه و تشتت اخلاقی ، بیشتر خردمندان و دوراندیشان را نگران حادثه ای شگرف ساخته بود كه دیر یا زود میبایستی رخ نماید و از پرده بدر آید.

ازیك سو سخنان مانی و مزدك در عقاید عامه رخنه می انداخت و ازدیگر سوی نفوذ دین ترسایان در غرب و پیشرفت آیین بودا در شرق قدرت آیین زرتشت را می كاست. و موبدان حكومتی اجازه هیچگونه اصلاحی در دین را نمیدادند . كیش زرتشت از مسیر اصلی خود منحرف شده بود ، دیگر این آیین با آنچه كه اشو زرتشت گفته بود زمین تا آسمان فرق كرده است ، بیشتر از آنكه سخنان پیامبر آریایی ، زرتشت در آن دیده شود ، بنظر می رسد كه سخنان پیامبران سامی نژاد تاثیر بیشتری پیدا كرده . وحدت دینی دراین روزگار تزلزلی تمام یافته بود. ضعف و سستی نمی توانست در برابر هیچ حمله ای تاب بیاورد.

دستگاهی پریشان و كاری تباه بود كه نیروی همت و ایمان ناچیزترین وكم مایه ترین قومی می توانست آن را از هم بپاشد و یكسره نابود و تباه كند. بوزنطیه ـ چنان كه امروز می گویند : بیزانس ـ كه دشمن چندین ساله ی ایران بود نیز از بس خود درآن روزها گرفتاری داشت نتوانست این فرصت را به غنیمت گیرد و عرب كه تا آن روزها هرگز خیال حمله به ایران را نیز درسر نمی پرورد جرات این اقدام را یافت. خبرهای راجع به ضعف و نابسامانی داخلی و نبودن شاهان و فرمانروایان كار آزموده و كاردان پیوسته بگوش خلیفه ی اول می رسید و او با جرات یافتن از این مژده های امید بخش ، بیش از پیش برای حمله بر متصرفات ایران اشتیاق پیدا می كرد و در اجرای این مهم مصمم می شد.

بدین ترتیب ، كاری كه دولت بزرگ روم با آیین قدیم ترسایی نتوانست درایران از پیش ببرد ، دولت خلیفه ی عرب با آیین نورسیده ی اسلام از پیش برد.

مسلمانان در این نبرد ( عین التمر ) نیز چون جنگهای پیشین پیروز شدند و هماورد انشان پای به فرار نهاده در قلعه ی عین التمر موضع گرفتند و مدت چهار روز ایستادگی كردند. مهران (سردار ایرانی ) پس از چهار روز مقاومت ، از خالد زنهار خواست. خالد قبول این پیشنهاد را مشروط بدان دانست كه همه ی مردم قلعه بدون قید و شرط تسلیم مسلمانان شوند. مهران كه چاره ای جز پذیرفتن این شرط نداشت ، با كسان خویش از قلعه بیرون رفت. خالد آن مردم را به بردگی گرفت و مسلمانان اموال و دارایی های آنانرا تصاحب كردند.

خیانت نیز چنان بود كه دركنار فرات ، یك جا ، گروهی ازدهقانان جسر ساختند تا سپاه ابوعبیده به خاك ایران بتازد ، و شهرشوشتر را یكی از بزرگان شهر به خیانت تسلیم عرب كرد و هرمزان حاكم آن ، بر سر این خیانت به اسارت رفت. در ولایاتی مانند : ری ، قومس ، اصفهان ، جرجان و طبرستان ، مردم جزیه را می پذیرفتند اما به جنگ آهنگ نداشتند و سببش آن بود كه ازبس دولت ساسانی دچار بیدادی و پریشانی بود كس به دفاع از آن علاقه ای و رغبتی نداشت . ترس و وحشت از دژخیمی و وحشی گری عرب بی رحمی و شقاوت در كشتار خود وحشتی سخت در دل مردم ایجاد كرده بود .

از جمله آورده اند كه مرزبان اصفهان فاذوسبان نام مردی بود باغیرت ، چون دید كه مردم را به جنگ رغبت نیست و او را تنها می گذارند ، اصفهان را بگذاشت و با سی تن از تیراندازان خویش راه كرمان پیش گرفت تا به یزدگرد شهریار بپیوندد اما تازیان در پی او رفتند و بازش آوردند و سرانجام صلح افتاد ، برآن كه جزیه بپردازند و چون فاذوسبان به اصفهان باز آمد ، مردم را سرزنش كرد كه مرا تنها گذاشتید و به یاری برنخاستید سزای شما همین است كه جزیه به عربان بدهید. حتا از سوارن بعضی به طیب خاطر مسلمانی را پذیرفتند و به بنی تمیم پیوستند . چنان كه سیاه اسواری ، با عده ای از یارانش كه همه از بزرگان سپاه یزدگرد بودند چون كر و فر تازیان بدیدند و از یزدگرد نومید شدند به آیین مسلمانی گرویدند و حتا در بسط و نشر اسلام نیز اهتمام كردند.

همین نومیدیها و ناخرسندیها بود كه عربان را درجنگ ساسانیان پیروزی داد. در واقع این فتح نهاوند در آن روزگاران پیروزی بزرگ برای اعراب بود و سقوط شكست برای ایرانیان .
باید دانست كه یكی از علل سقوط سریع حكومت ساسانیان ، نزدیك بودن پایتخت آن دولت به جزیره العرب و سهولت دستیابی اعراب بر آن شهر با شكوه بود. یكی دیگر از اسباب این سقوط خیانت بعضی از سرداران و بزرگان ایران به شاه مملكت بود. بنا بر نوشته ی بلاذری ، در جنگ قادسیه چهار هزار تن از ایرانیان تحت فرماندهی دیلم راه خیانت در پیش گرفته بی آنكه وارد جنگ گردند ، تسلیم تازیان شدند.

با سپاس فراوان از سرور سامان چراغی

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : اهورا مزدا

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic