تاریخ ، تمدن و فرهنگ ایران
پاینده ایران » زنده باد آزادی » جاوید ایران زمین
تاریخ ایران - فرهنگ و آداب پارسیان - امپراطوری ایران - پارسیان نیک اندیش - تمدن ایرانی - مقالات و حکایت های تاریخی ایران باستان - زن در ایران باستان - هخامنشیان

تاریخ تمدن ویل دورانت قسمت سوم

چهارشنبه 6 آبان 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:تاریخ ایران باستان، 

www.persiahistory.org
40
مؤثری بود كه كودكان را می ترسانید تا پیوسته در فرمان پدر و مادر خویش باشند؛
چون یكی از هدفهای دین آن بوده است كه وظیفة دشوار اطاعت خردسالان از
سالخوردگان را آسانتر سازد، به همین جهت، باید قبول كنیم كه علمای دین زردشتی
در وضع قواعد و اصول دین خود مهارت فراوان داشته اند . به طور كلی، باید گفت
كه دین زردشتی دینی عا لی بود كه نسبت به سایر دینهای معاصر با خود كمتر جنبة
جنگ طلبی و خونخواری و بت پرستی و خرافه جویی داشت، و به همین جهت روا
نبود كه به این زودی از جهان برافتد .

در زمان داریوش اول، این دین نمایندة روحی ملتی بود كه در اوج عزت و
اقتدار خویش به سر می برد . ولی مردم، بیش از آنكه دوستدار منطق باشند، به شعر
عشق می ورزند، و اگر اساطیر و افسانه هایی در كار نباشد ملتها از میان می روند . به
همین جهت بود كه میترا و آناهیته، خدای خورشید و ماه، خدای رویش و
حاصلخیزی و تناسل و روابط جنسی نیز برای خود پرستندگانی داشتند، و در كنار
اهورمزدا خدای رسمی باقی ماندند؛ اسامی آنها در زمان اردشیر دوم دوباره در
نوشته های سلطنتی پیدا شد . از آن به بعد نام میترا روز به روز بزرگتر و نیرومندتر
می شد، و نام اهورمزدا رو به زوال می رفت . چون قرن اول میلادی فرا رسید، پرستش
میترا ( = مهر)، خدای جوان و ز یبا، كه برگرد صورت او هاله ای از نور تصور می شد و
نمایندة یكی بودن اصل قدیمی آن با خورشید به شمار می رفت، در سراسر
امپراطوری روم رواج یافت؛ انتشار همین آیین مهرپرستی بود كه سبب برپا داشتن
عید میلاد مسیح در میان مسیحیان گردید . اگر زردشت فناپذیر بود، در آن هنگام كه
مجسمه های آناهیته یا آفرودیتة ایرانی را، چند قرن پس ازوفات خود، در بسیاری از
شهرهای شاهنشاهی ایران می دید، بسیار شرمنده می شد . نیز بدون شك بر وی سخت
ناگوار بود كه ببیند بسیاری از كتابهای وحی شده به وی را مغان و بزرگان دین به
صورت طلسمهایی برای شفا ی بیماران و اسباب غیبگویی و جادو درآورده اند . پس از
www.persiahistory.org
41
مرگ زردشت، دستگاه كهن مذهبی »مردان حكیم « یا مغان بر وی و تعلیماتش مسلط
شدند، و با وی همان كاری كردند كه روحانیان همة مذاهب، در پایان كار، با
زندیقان و گردنكشان می كنند، و آنان را در تعلیمات و اصول دین خود حل می كنند؛
در ابتدا زردشت را وارد سلسلة مغان كردند و پس از آن وی را به دست فراموشی
سپردند . آن مغان با زهد و تحمل سختی، و بس كردن به یك زن، و پیروی از صدها
آداب و شعایر مقدس، و خودداری از خوردن گوشت و قناعت كردن به لباسهای
ساده و دور از خودنمایی چنان شدند كه، حتی در نظر بیگانگان، و از جمله یونانیان،
به حكمت اشتهار پیدا كردند و تأثیر كلام و نفوذ نامحدودی نسبت به هموطنان خود
به دست آوردند . شاهان پارسی شاگرد ایشان بودند، و تا با آنان مشورت نمی كردند
به كارهای مهم بر نمی خاستند . مغان به چند طبقه قسمت می شدند؛ طبقات بالا مردان
حكیم بودند، و طبقات پایینتر به كارهای غیبگویی و جادوگری و ستاره بینی و
خوابگزاری می پرداختند؛ كلمة انگلیسی Magic كه به معنی جادوگری است، از نام
آنان مشتق شده است . عناصر زردشتی دین پارسی سال به سال رو به زوال بود . گرچه
در زمان سلسلة ساسانیا ن ( 226 - 651 میلادی) این دین از نو رونقی پیدا كرد، ظهور
اسلام و حملة تركان به ایران بكلی آن را از میان برد . اكنون آیین زردشتی، جز در
میان گروه اندكی در ایران، و نزدیك نودهزار پارسیان هندوستان، در جای دیگر
دیده نمی شود. این مردم باقیمانده، با كمال اخلاص، كتاب های مقدس خود را حفظ
می كنند و به مطالعه و تحقیق در آنها می پردازند؛ آتش و آب و خاك و باد را به
عنوان چیزهای مقدس ستایش می كنند، و برای آنكه مردگانشان، با دفن شدن در
زمین یا سوخته شدن در هوا، سبب پلیدشدن خاك و هوا نشوند، آنها را در »دخمه ها «
به اختیار مرغان شكاری می گذارند . این زردشتیان اخلاق عالی و سجایای نیكو
دارند، و خود گواه زنده ای هستند بر اینكه دین زردشتی چه تأثیر بزرگی در تكامل
تمدن نوع بشر داشته است.
www.persiahistory.org
7 آداب و اخلاق پارسیان
قساوت و بزرگواری  قانون پاكیزگی  گناهان جسمانی
دوشیزگان و مردان عزب  ازدواج- زنان  كودكان
نظر پارسیان در تعلیم و تربیت

آنچه مایة شگفتی می شود این است كه مردم ماد و پارس، با وجود آن دینی
كه داشتند، تا چه حد بیرحم بودند . بزرگترین شاه ایشان، داریوش اول، در كتیبة
بیستون چنین می گوید : »فرورتیش دستگیر شد و او را نزد من آوردند . گوشها و بینی
و زبان او را بریدم و چشمهای او را درآوردم . او را در دربار من به غل و زنجیر
كردند تا همة مردم او را ببینند . بعد او را به اكباتان بردم و به دار آویختم … و
اهورمزدا یاری خود را به من عطا كرد. به ارادة اهورمزدا قشون من بر قشونی كه از
من برگشته بود پیروز شد و چیترتخم را گرفته نزد من آوردند . من گوشتها و بینی او
را بریدم و چشمهای او را بركندم . او را در دربار من در غل و زنجیر داشتند، و تمام
مردم او را دیدند . بعد به امر من در اربل او را مصلوب كردند. « داستانهایی كه
پلوتارك، در سرگذشت اردشیر دوم و حوادث اعدامی كه به فرمان وی صورت
گرفته، نقل می كند، نمونه های خونینی از اخلاق شاهان پارس را در دورة اخیر آنان
نشان می دهد. بر كسانی كه خیانت می ورزیدند هیچ گونه رحمت و شفقتی روا
نمی داشتند: اینگونه اشخاص، و پیشوایان ایشان را به دار می آویختند . پیروانشان را
چون بنده می فروختند و شهرهاشان را چپاول می كردند و پسرانشان را اخته
می ساختند، و دخترانشان را به اسیری می بردند و می فروختند . ولی عدالت و حق
www.persiahistory.org
43
مقتضی آن نیست كه، در بارة یك ملت، تنها از اعمال و رفتار شاهان آن قضاوت
شود؛ فضیلت چیزی نیست كه مانند اخبار تاریخی روایت شود، و نیكان و پاكان،
مانند ملتهای خوشبخت، تاریخی ندارند . حتی شاهان نیز، در پاره ای از موارد، از خود
اخلاق نیك نشان می دادند، و چنان بود كه میان یونانیان پیمانشكن به درستی عهد
معروف بودن د. چون پیمانی می بستند به آن استوار می ماندند، و به این می بالیدند كه
هرگز وعده ای را كه داده اند خلف نمی كنند . آنچه از تاریخ پارسیها با ستایش و
تحسین باید ذكر شود این است كه بندرت اتفاق می افتاد كه فرد پارسی برای جنگ
با پارسیها به مزدوری گرفته شود؛ در صور تی كه هر كس می توانست یونانیان را برای
جنگ با خودشان اجیر كند.
برخلاف آنچه از خواندن تاریخ آمیخته به خون و آهن این قوم به نظر
می رسد، باید گفت كه اخلاق و رفتارشان این اندازه سختی وخشونت نداشته است .
پارسیها در سخن گفتن صریح و در دوستی استوار ومهمان نواز و ب خشنده بودند، و بر
رعایت آداب معاشرت، تقریباً به اندازة مردم چین، مواظبت داشتند . چون دو نفر، كه
از حیث رتبه با یكدیگر برابر بودند، به هم می رسیدند، یكدیگر را می بوسیدند؛ و اگر
كسی به شخصی بلندمرتبه تر از خود برمی خورد، پشت دوتا می كرد و به او احترام
می گذاشت. در مقابل اشخاص كوچكتر گونة خود را برای بوسیدن پیش می آوردند؛
برای مردم متعارفی، تواضع مختصری كافی بود . چیز خوردن در كنار راه را سخت
ناپسند داشتند؛ بینی گرفتن وآب دهن انداختن درمقابل دیگران را بد می دانستند . تا
زمان خشیارشا، درخوردن و نوشیدن سادگی فراوان داشتند، و جز یكبار در روز
خوراك نمی خوردند و جز آب خالص چیز دیگری نمی نوشیدند . پاكیزگی را، پس
از زندگی، بزرگترین نعمت می دانستند، و چنان می پنداشتند كه كار نیكو چون از
دست ناپاك سرزند ارزشی ندارد؛ »چه انسان، اگر در برانداختن فساد [میكروب ها؟ ]
قیام نكند، ف رشتگان در جسم او منزل نخواهند كرد . « كسانی را كه سبب پراكنده
www.persiahistory.org
44
شدن بیماریهای واگیردار می شدند سخت كیفر می دادند . در جشنها، همة مردم با
لباسهای پاك سفیدی حاضر می شدند . در شریعت او، مانند دو شریعت برهمایی و
موسوی، آداب و رسوم تطهیر و جلوگیری از پلیدی بسیار بود . در كتاب مقدس
زردشت، فصلهای مطولی است كه همه از قواعد مخصوص پاكی جسم و جان بحث
می كند. در آن كتاب آمده است كه چیدن ناخن و مو، و نفس كشیدن از دهان، همه،
پلیدی است، و ایرانی فرزانه باید از آنها پرهیز كند، مگر اینكه قبلا آنها را پاك كرده
باشند.
كیفر گناهان جسمانی در شریعت زردشت، مانند شریعت یهودی، بسیار سخت
بود. استمنای با دست را با شلاق زدن مجازات می كردند؛ كیفر لواط و زنا آن بود كه
زن یا مردی را كه مرتكب چنین گونه اعمال می شدند »بكشند، زیرا از مار خزنده و
گرگ زوزه كش بیشتر مستحق كشتن هستند . « از آنچه هم اكنون از نوشته های
هرودوت نقل می كنیم معلوم می شود كه، بنابر معهود، میان گفتار و كردار تفاوت
بوده است؛ گفتة هرودوت چنین است : »پارسیان ربودن زنان را، به وسیلة زور و
قدرت، كار ناپاكان و بدان می دانند؛ ولی در فكر انتقام برآمدن، پس از ربوده شدن
زنی، كار احمقان است؛ و آنان را از یاد بردن كار فرزانگان؛ چه واضح است كه اگر
خود زنان به این كار مایل نباشند، هرگز كسی نمی تواند آنان را برباید «. و در جای
دیگر می گوید: »پارسیان امردبازی را از یونانیان آموخته اند «؛ اگر چه نمی شود به
آنچه این خبرنگار عجیب آورده اعتماد كرد، از سرزنشهای سختی كه »اوستا « دربارة
عمل لواط می كند، تا حدی گفتة هرودوت تأیید می شود : »اوستا « در چند جا تكرار
می كند كه این گناه زشت قابل آمرزش نیست و »هیچ چیز آن را پاك نمی كند . «
البته شریعت زردشت چنان نبود كه بی شوهر ماندن دوشیزگان و زن نگرفتن
پسران عزب را تشویق كند، ولی تعدد زوجات و اختیار كردن همخوابگان و كنیزكان
مجاز شمرده می شد؛ و این از آن جهت بود كه در یك اجتماع، كه اساس آن بر
www.persiahistory.org
45
سپاهیگری و نیروی نظامی قرار دارد، احتیاج به آن هست كه هرچه ممكن است
تعداد فرزندان زیادتر شود . »اوستا « در این باره چنین می گوید : »مردی كه زن دارد بر
آن كه چنین نیست فضیلت دارد، و مردی كه خانواده ای را سرپرستی می كند بر آن
كه خانواده ندارد فضیلت دارد، و مردی كه پسران فراوان دارد بر آن كه چنین نیست
فضیلت دارد، و ثروتمند برتر از مردی است كه ثروت ندارد؛ « اینها همه مقیاسهایی
است كه مقام اجتماعی متعارف میان ملتهای مختلف را تعیین می كند . خانواده در نظر
آنان مقدسترین سازمان اجتماع به شمار می رفت . زردشت از اهورا پرسیده بود كه :
ای مقدس دادار گیتی جسمانی، آیا دوم خوشترین جای زمین كجاست؟ پس
اهورمزدا گفت: … هر آینه جایی كه مرد مقدس خانه ای بسازد كه دارای آتش و
گاو و گوسفند و زن و فرزند و اهل بسیار باشد. پس از آن، گاو و گوسفند بسیار و
آرد بسیار علف بسیار و سگ بسیار و زنان بسیار و بچه های بسیار و آتش بسیار و
اسباب زندگی خوب بسیار باشد . « حیوان، و مخصوصاً سگ، جزء لایتجزای خانواده
به شمار می رفت؛ هم ان گونه كه در قسمت آخر ده فرمان موسی نیز چنین بود. اگر
جانوری آبستن بود و جایی نداشت، بر نزدیكترین خانه واجب بود كه از آن پرستاری
كند. اگر كسی خوراك فاسد یا بسیار داغ به سگی می خورانید، به او كیفر سخت
می دادند؛ هر كس »ماده سگی را، كه سه سگ با او نزدیكی كرده بود، می زد « با هزار
و چهارصد تازیانه مجازات می شد . گاو نر را، به واسطة قوة بارور كردن فراوانی كه
داشت، احترام می كردند، و برای ماده گاو دعاها و قربانیهای خاص داشتند .
چو ن فرزندان به سن رشد می رسیدند، پدرانشان اسباب كار زناشویی ایشان را
فراهم می ساختند . دامنة انتخاب همسر وسیع بود، زیرا چنانكه روایت شده ازدواج
میان خواهر و برادر، پدر و دختر، و مادر و پسر معمول بوده است . كنیزك و همخوابه
گرفتن عنوان تجملی داشت كه تنها مخصوص ثروتمندان بود . اعیان و اشراف، چون
برای جنگ به راه می افتادند، پیوسته دسته ای از این ه مخوابگان با خود همراه
www.persiahistory.org
46
می بردند. شمارة كنیزكان حرم شاهی را، در دوره های متأخر شاهنشاهی، میان 329 و
360 گفته اند، چه در آن زمان عادت بر این جاری شده بود كه، جز در مورد زنان
بسیار زیبا، هیچ زنی از زنان حرم دوبار همخوابة شاهنشاه نمی شد .
در زمان زردشت پیغمبر، زنان، همان گونه كه عادت پیشینیان بود، منزلتی
عالی داشتند: با كمال آزادی، و با روی گشاده، در میان مردم آمد و شد می كردند؛
صاحب ملك و زمین می شدند و در آن تصرفات مالكانه داشتند و می توانستند، مانند
اغلب زنان روزگار حاضر، به نام شوهر، یا به وكالت از طرف وی، ب ه كارهای مربوط
به او رسیدگی كنند. پس از داریوش، مقام زن، مخصوصاً در میان طبقة ثروتمندان،
تنزل پیدا كرد . زنان فقیر، چون برای كار كردن ناچار از آمد و شد در میان مردم
بودند، آزادی خود را حفظ كردند، ولی، در مورد زنان دیگر، گوشه نشینی زمان
حیض، كه برایشان واجب بود، رفته رفته ادامه پیدا كرد و سراسر زندگی اجتماعی
ایشان را فرا گرفت، و این امر، خود، مبنای »پرده پوشی « در میان مسلمانان به شمار
می رود. زنان طبقات بالای اجتماع جرئت آن نداشتند كه، جز درتخت روان
روپوشدار، از خانه بیرون بیایند؛ هرگز به آنان اجازه داده نمی شد كه آشكارا بامردان
آمیزش كنند؛ زنان شوهردار حق نداشتند هیچ مردی را، ولو پدر یا برادرشان باشد،
ببینند . در نقشهایی كه از ایران باستان برجای مانده، هیچ صورت زن دیده نمی شود و
نامی از ایشان به نظر نمی رسد . كنیزكان آزادی بیشتری داشتند، چه لازم بود از
مهمانان خواجة خود پذیرایی كنند. زنان حرم شاهی، حتی در دوره های اخیر نیز، در
دربار تسلط فراوان داشتند و، در كنگاش كردن، با خواجه سرایان، و در طرحریزی
وسایل شكنجه، با شاهان رقابت می كردند .
فرزند داشتن نیز، مانند ازدواج، از موجبات بزرگی و آبرومندی بود . پسران
برای پد ران خود سود اقتصادی داشتند و در جنگها به كار شاهنشاه می خوردند؛ ولی
دختران طرف توجه نبودند، چه به خانه ای، جز خانوادة خود، می رفتند و كسانی، جز
www.persiahistory.org
47
پدرانشان، از ایشان بهره مند می شدند . از گفته های ایرانیان قدیم در این باره یكی این
است كه: »پدران از خدا مسئلت نمی كنند كه دختری به ایشان روزی كند، و فرشتگاه
دختران را از نعمتهایی كه خدا به آدمی بخشیده به شمار نمی آورند . « شاهنشاهی هر
سال برای پدرانی كه پسران متعدد داشتند هدایایی می فرستاد - تو گویی بهای خون
آن فرزندان را از پیش می پرداخت . زنان شوهردار یا دوشیزگانی را كه از راه زنا
باردار می شدند و در صدد سقط جنین بر نمی آمدند، ممكن بود ببخشند؛ چه،
بچه انداختن در نظر ایشان بدترین گناه بود و مجازات اعدام داشت . در یكی از
تفسیرهای زردشتی قدیم، به نام »بندهشن «، وسایل جلوگیری از باردار شدن ذكر
شده، ولی مردم را از توسل به آنها برحذر داشته است؛ از جمله مطالبی كه در آن
كتاب آمده یكی این است : »دربارة امر توالد و تناسل در كتاب مقدس چنین آمده
است كه چون زن از حیض پاك شود، تا ده شبانروز آمادة آن است كه، چون با
مردی نزدیكی كند، باردار شود . «
فرزندان تا سن پنج سالگی به اختیار مادر، و از پنج تا هفت سالگی تحت
سرپرستی پدر بودند، و در این سن به مدرسه داخل می شدند . تعلیم و تربیت غالباً
منحصر به فرزندان اعیان و ثروتمندان بود . و این كار معمولا به وسیلة كاهنان صورت
می گرفت. یكی از اصول رایج آن بود كه محل مدرسه نزدیك بازار نباشد، تا دروغ
و دشنام و تزویری كه در آنجا رایج است مای ة تباهی حال كودكان نشود . كتابهای
درسی، »اوستا « و شرحهای آن بود؛ مواد درسی شامل مسائل دینی و طب و حقوق
می شد؛ درس را از راه سپردن به حافظه فرا می گرفتند، و بندهای طویل را از بر
می كردند و مكرر می خواندند . پسران طبقات پایی ن اجتماع دردسر درس خواندن
نداشتند و تنها سه چیز را می آموختند : اسب سواری، تیراندازی، و راستگویی . تعلیمات
عالی تا سن بیست یا بیست و چهار سالگی ادامه می یافت، و به بعضی از فرزندان
اشراف تعلیمات مخصوصی می دادند كه برای فرمانداری استانها و تصدی مشاغل
www.persiahistory.org

نظرات() 
http://acapex.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 03:08 ق.ظ

Kudos, I like it.
cialis name brand cheap acheter cialis meilleur pri cialis diario compra cialis great britain cialis purchasing viagra cialis levitra cialis generico in farmacia cialis 10mg prix pharmaci buying brand cialis online when can i take another cialis
Buy cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 11:15 ق.ظ

Regards, A lot of facts.

cialis rezeptfrei generic low dose cialis generic cialis at the pharmacy brand cialis nl cialis generic availability get cheap cialis effetti del cialis safe dosage for cialis can i take cialis and ecstasy cialis official site
http://htencortou.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 08:36 ب.ظ

You have made your stand quite effectively!.
cialis 100mg suppliers cialis usa cost free generic cialis when can i take another cialis cialis purchasing cialis mit grapefruitsaft we recommend cialis info cialis rezeptfrei effetti del cialis buying cialis on internet
http://netleti.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 03:40 ق.ظ

Awesome material, Thank you.
cialis generika in deutschland kaufen female cialis no prescription cialis para que sirve cialis cost cialis manufacturer coupon price cialis wal mart pharmacy viagra or cialis online prescriptions cialis cialis online deutschland 40 mg cialis what if i take
http://masocus.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 11:39 ق.ظ

You actually explained this effectively!
prezzo di cialis in bulgaria only best offers 100mg cialis cialis generika in deutschland kaufen buy cialis online cheapest cialis sicuro in linea click now cialis from canada buying cialis on internet viagra or cialis how do cialis pills work link for you cialis price
Buy cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 07:04 ب.ظ

Really tons of awesome info!
cialis from canada we like it cialis soft gel cialis sale online i recommend cialis generico cialis pills price each prix cialis once a da generic cialis in vietnam cialis rezeptfrei sterreich generic cialis 20mg tablets cialis 5mg
when does cialis go generic
پنجشنبه 30 خرداد 1398 12:43 ق.ظ

Terrific info. Cheers.
cialis 20 mg best price cialis from canada cialis generico milano canadian discount cialis cialis price in bangalore discount cialis cialis for sale in europa generic cialis with dapoxetine can i take cialis and ecstasy we choice cialis pfizer india
http://keytmatra.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 08:00 ق.ظ

Wonderful data. With thanks!
we recommend cialis best buy cialis generico en mexico cialis kaufen we choice free trial of cialis we use it cialis online store canadian discount cialis legalidad de comprar cialis price cialis per pill cialis 30 day trial coupon cialis 20mg prix en pharmacie
cialis versus viagra
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:35 ق.ظ

Whoa loads of superb information.
cialis dosage recommendations prix cialis once a da we like it cialis soft gel click here cialis daily uk cialis patentablauf in deutschland buying cialis on internet american pharmacy cialis cialis generico postepay cialis 5 effetti collaterali cialis 100 mg 30 tablet
http://avimcor.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:28 ب.ظ

Well spoken certainly. !
200 cialis coupon purchase once a day cialis cialis qualitat rezeptfrei cialis apotheke tadalafil tablets canadian cialis cialis daily generic cialis 20mg uk ou trouver cialis sur le net calis
http://wiltiotrem.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:24 ق.ظ

You said this effectively!
cialis uk next day cialis en 24 hora acquistare cialis internet costo in farmacia cialis achat cialis en europe tadalafil 10 mg cialis vs viagra cialis 5 mg cialis 20 mg best price cialis reviews
http://jackcounhard.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 11:43 ب.ظ

Kudos, A good amount of knowledge!

we use it 50 mg cialis dose viagra cialis levitra we choice free trial of cialis cialis generic availability cialis 30 day sample generic cialis levitra what is cialis cialis side effects dangers cialis tadalafil online cost of cialis per pill
cialis canada mail order
جمعه 24 خرداد 1398 05:10 ق.ظ

Incredible many of good knowledge!
tadalafil 10 mg venta cialis en espaa buying cialis on internet cialis 20mg generic cialis soft gels chinese cialis 50 mg generic cialis pill online estudios de cialis genricos buy cialis online cialis alternative
Online cialis
پنجشنبه 23 خرداد 1398 01:32 ق.ظ

With thanks. A lot of facts!

buy cialis online cheapest cialis online deutschland cialis italia gratis cialis 100 mg 30 tablet get cheap cialis buy cialis online legal viagra or cialis cialis lilly tadalafi generic cialis pro buy cialis online
http://cialisvie.com/
سه شنبه 21 خرداد 1398 05:39 ق.ظ

Well expressed certainly! !
canada discount drugs cialis buy online cialis 5mg pastillas cialis y alcoho order generic cialis online buy name brand cialis on line viagra cialis levitra interactions for cialis cialis 5 mg free cialis cialis pills
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 06:32 ب.ظ

Many thanks! I appreciate it!
does cialis cause gout viagra vs cialis cialis side effects generic cialis in vietnam cialis 5 mg scheda tecnica 40 mg cialis what if i take cialis in sconto buying cialis overnight warnings for cialis deutschland cialis online
Cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:30 ب.ظ

Regards! Lots of write ups.

viagra cialis levitra cialis 5 mg cialis generic cialis name brand cheap generic low dose cialis cialis 20mg buy cialis online legal cialis 5mg billiger cialis 5 mg scheda tecnica buy brand cialis cheap
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:58 ق.ظ

You have made your point quite clearly!!
cialis professional yohimbe cialis dosage recommendations cialis without a doctor's prescription cialis prices generic cialis we recommend cialis info cialis kaufen precios cialis peru cialis sicuro in linea cialis 5 mg buy
buy tadalafil no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:48 ق.ظ

Cheers! I value this.
cialis online holland cialis pills price each cialis 5 effetti collaterali cialis 200 dollar savings card cialis mit grapefruitsaft trusted tabled cialis softabs purchase once a day cialis cialis side effects american pharmacy cialis the best site cialis tablets
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 09:14 ب.ظ

Cheers. I enjoy this!
order generic cialis online cialis daily non 5 mg cialis generici cialis sale online cialis dosage recommendations where do you buy cialis prix cialis once a da where cheapest cialis cialis per paypa cialis dosage amounts
buy cialis no rx
سه شنبه 13 آذر 1397 10:24 ق.ظ

You've made the point.
wow cialis tadalafil 100mg try it no rx cialis cialis kaufen wo cialis daily new zealand cialis 10 doctissimo generic cialis buy cialis online cheapest american pharmacy cialis look here cialis cheap canada cialis per paypa
Online cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 10:38 ب.ظ

Nicely put. Many thanks!
cialis et insomni generic cialis levitra cialis from canada cost of cialis cvs cialis ahumada cialis daily viagra vs cialis only here cialis pills cilas cialis professional from usa
buy generic cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 09:52 ق.ظ

Position nicely applied!.
no prescription cialis cheap cialis kaufen bankberweisung cialis tablets australia rezeptfrei cialis apotheke cialis bula cialis 50 mg soft tab cialis tablets australia cialis 5 mg effetti collateral wow look it cialis mexico wow look it cialis mexico
buy cialis uk
یکشنبه 11 آذر 1397 10:06 ب.ظ

You said that terrifically!
cialis purchasing dose size of cialis generic cialis levitra buy online cialis 5mg brand cialis nl safe site to buy cialis online cialis efficacit what is cialis cialis 100mg suppliers cialis prices
buy cheap cialis no prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 09:13 ق.ظ

You have made your point.
cialis rezeptfrei sterreich cialis 5 mg tadalafil tablets cialis reviews opinioni cialis generico buying brand cialis online cialis diario compra cialis en 24 hora are there generic cialis what is cialis
Buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 10:17 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it!
i recommend cialis generico cialis lilly tadalafi cialis 10mg prix pharmaci buy brand cialis cheap only here cialis pills cialis dosage amounts click here take cialis il cialis quanto costa cialis cuantos mg hay are there generic cialis
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 09:00 ق.ظ

Lovely content, Thanks a lot.
click now buy cialis brand cialis cost cialis uk next day cialis canada on line cialis cipla best buy only here cialis pills buy cialis online legal cialis 20 mg cost free cialis generic cialis levitra
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 09:45 ب.ظ

You actually revealed this effectively!
online cialis cialis mit grapefruitsaft look here cialis order on line how do cialis pills work order a sample of cialis cialis sicuro in linea cialis 100mg suppliers walgreens price for cialis 200 cialis coupon cialis 5 mg buy
buy tadalafil pills
جمعه 9 آذر 1397 09:50 ق.ظ

You've made your point.
cialis herbs cialis without a doctor's prescription when will generic cialis be available prescription doctor cialis look here cialis order on line miglior cialis generico cialis 20 mg best price cialis cuantos mg hay sialis low cost cialis 20mg
Cialis generic
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:48 ب.ظ

You said it nicely.!
cialis 5mg prix buying cialis in colombia we use it cialis online store side effects for cialis cialis reviews cialis alternative walgreens price for cialis effetti del cialis where do you buy cialis buy cialis cheap 10 mg
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : اهورا مزدا

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو