تبلیغات
تاریخ ، تمدن و فرهنگ ایران - تطور اندیشه دینی عرب در دوره جاهلیت
تاریخ ، تمدن و فرهنگ ایران
پاینده ایران » زنده باد آزادی » جاوید ایران زمین
تاریخ ایران - فرهنگ و آداب پارسیان - امپراطوری ایران - پارسیان نیک اندیش - تمدن ایرانی - مقالات و حکایت های تاریخی ایران باستان - زن در ایران باستان - هخامنشیان

تطور اندیشه دینی عرب در دوره جاهلیت

یکشنبه 6 دی 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:عمومی، 

تطور اندیشه دینی عرب در دوره جاهلیت
 

ازاسامی قبیله های عرب چنین استنباط میشود که انها به لحاظ زمانی به آیین «توتم پرستی»نزدیک بوده اند.توتمها موجوداتی بودندکه برخی از قبایل غیرمتمدن آنهارا مقدس میشمردند.هرفردی ازافراد قبیله به وجود رابطه وپیوندی میان خود ویکی از آنها اعتقادداشت که«توتم»اونامیده میشد.توتم.که گاهی حیوان وگاهی گیاه بود از صاحب خود حمایت ودفاع میکرد.از همین رو.صاحب توتم نیز انرا مورد احترام وقدیس قرار میداد.اگر توتم حیوانی بود از کشتن ان اجتناب میورزید.واگر گیاهی بود جزدرمواقع شدت وسختی جرئت قطع کردن ویا خوردن انرا به خودنمیداد.توتم پرستی ازجنبه دینی ان دربسیاری از مظاهر زندگی عرب درعصرجاهلیت نمودمیافت:

 

1-عربها به اسم حیوانات گوناگون نامیده میشدند.مانند:بنی اسد-بنی فهد-بنی ضبیعه-بنی کلب-ونیز مانند:ثور«گاو»-قرد«میمون»-ذئب«گرگ»-قنفذ«خارپشت»-ظبیان«آهو».یا با نام پرندگان مانند.عقاب.نسر«کرکس».یابانام آبزیان مانند قریش«ارًه ماهی».یابانام گیاهان مانند حنظله«خربوزه ابوجهل»-نبت «سبزی». یا به اسم اجزای زمین نظیر فهر«سنگ»-صخر«تخته سنگ». ویا به اسم حشرات{وخزندگان} مانند حیه«مار»-حنش«مگس-افعی». اینگونه نامگذاریها اشاره به این حقیقت دارد که عربها حیوانات وگیاهان را مقدس میشمردند.(هرچند امروزه نیز اعراب با وجود مسلمان بودن .به امور روحانی ومعنوی گرایشی ندارند و دین را فقط یرای امور دنیوی و اندوختن ثروت بکار میبرند-مرداویز).شایسته توجه است که عربهاازروی عمد فرزندان خودرا بانامهای ناپسندی نظیر«فلاح»و«نجاح»می نامیدند.

2-دیگر اینکه اعراب همانندتوتم پرستان حیوانات را مقدس می شمردندوبه پرستش انها میپرداختند. گرچه هدف اعراب ازتقدیس حیوان با انچه موردتوجه توتم پرستان بود تفاوت داشت. اینان درورای پرستش توتم .تجلیل پدرانشان را مدنظرداشتند. اما مقصوداعراب ازتقدیس حیوان به دست اوردن برکت بود.

3-همچنین اعراب معتقدبودند که توتم به هنگام وقوع خطر از پرستندگان خود حمایت میکند. به همین دلیل بود که درجنگها ان رابه همراه خودحمل میکردند.همانگونه که ابوسفیان درجنگ احد چنین کرد و«لات»و«عزی»را به همراه خودبه احد برد. گفته اند که یغوث در عرصه کارزار ازقبیله خوددفاع میکند .چنانکه شاعر گوید:«یغوث مارا بسوی مراد هدایت کردوپیش از انکه بامدادفرارسد با انان به نبرد برخواستیم»-اعراب بادیه نشین باپرندگانی مانند کبوتر.وبا پارس سگان به امدن مهمان تفائل میزدند.وگاوگوش شکافته وشاخ شکسته وکلاغ راشوم میدانستندودر شومی ونحسی به کلاغ مثل میزدند ومیگفتند :«فلانی از کلاغ شومتراست »-(که بعدها برخی از اینگونه اعتقادات همراه با اسلام وارد فرهنگ ما ایرانیان شد. مانند اعتقاد به موجودی به نام «جن»-مرداویز)آلوسی میگوید که کلاغ همواره با جدایی ملازم است :زیرا هنگامی که ساکنان خانه درجست وجوی آب وعلف ازخانه خود دورمیشدند.این کلاغ در محل خانه انها مینشست وبه جستجو وخوردن میپرداخت.عربها انرا شوم میپنداشتند ووجودانرا به فال بد میگرفتند . چون این کلاغ پس از انکه ساکنان محل اقامتگاههای خود راترک میگفتند .جهت برخورداری ازاحسان انها به خانه هایشان می امد .انرا کلاغ جدایی نام نهادند .سپس از بیم فال بد استعمال این نام را ناپسند شمرده اند وچون به قدرت بینایی وصفای چشم ان وقوف داشتند .تا انجا که بدان مثل زده میگفتند:«صافتر از چشم کلاغ».همچنانکه میگفتند صافتر ازچشم خروس وبه کنایه انرا «اعور»نامیدند.همانگونه که ازروی تفائل کور رابه کنایه «ابا بصیره» (=بینا)مینامیدندومارگزیده را «سلیم»نام مینهادند.

4-اعراب لمس کردن توتم وبرزبان اوردن نام ان راحرام میدانستند.از اینرو مارگزیده را به کنایه «سلیم»میخواندند.شترمرغ را«مجلم»مینامیدند.وبه شیرلقب«ابوحارث»میدادند.وروباه را به لقب «ابن آوی»وکفتار را به لقب«ام عامر»میخواندند.

5-چون حیوانی ازنوع توتم قبیله میمرد.عرب نسبت به دفن ان اهتمام خاصی نشان میدادواز مرگش اندوهگین میشد.بنی حارث چون آهوی مرده ای را میافتند.بدان کفن پوشانده ودفن میکردندوشش روز قبیله به سوگ ان مینشست .وچون ماری را میکشتند ازاینکه جنیان به انتقامجویی ان برخیزند به هراس می افتادند.وبرای دفع خطر انها .سرگین مار رابرداشته وبه سر ان میمالیدندو میگفتند:خونخواه تو چنین کرده است.

6-عرب از کشتن حیوانات پرهیز میکرد (البته این تازیان را با حامیان حیوانات اشتباه نگیرید-مرداویز)وعقیده داشت که درصورت کشتن حیوان موردمجازات قرار خواهد گرفت .همچنین از قطع گیاهان وخوردن ان .جز درمواقع ضرورت پرهیز میکرد.همانگونه که بنی حنیفه بتی را .کهاز خرما وروغن وکشک ساخته شده بود .میپرستیدند و یکبار قحطسالی رخداد و انان بت خود راخوردند-یکی ازشاعران انها گفته است :

«هنگام فحطی وگرسنگی بنی حنیفه خدای خودراخوردند;واز فرجام بد نگون بختی ای که از جانب پروردگارشان به انان رسد نهراسیدند»-----انان بی هیچ تردیدی میتوان گفت این است که عرب بادیه نشین عقیده داشت که دربعضی حیوانات.پرندگان.گیاهان.جمادات.وبرخی از مظاهر طبیعی محیط بر جهان.نظیرستارگان.نیروی معنوی ناپیداوپنهانی وجود دارد که درسرنوشت انسان وجهان موثر است.اومیان این پدیده ها ومظاهر طبیعت ونیروهای ناپیدا رابطه ای مقدس ایجادکرده.وسپس بت پرستی عرب به عبادت تخته سنگهایی.که ازشکل وظاهر زیبایی برخورداربود.تحول پذیرفته است.مهمترین ااین تخته سنگها.به رنگ سفیدبود ومیان این سنگها وگوسفند وشتر وشیر انها رابطه ای وجودداشت.به عنوان نمونه ای ازاین تخته سنگها.میتوان از «جلسد»نام برد که بتی در حضرموت«ناحیه ای دریمن-مرداویز»بودکه به شکل انسان عظیم الجثه ای در امده بود وصخره سفیدی را تشکیل میدادکه پایه سیاهی داشت.چون کسی به ان مینگریست شکل چهره انسانی در نظرش نمودارمیشد.یکی دیگرازاین بتها «ذی خلصه»نام داشت که صخره سفید ونگارینی بودکه شکلی شبیه به تاج بران نقش شده بودودرتباله میان مکه ویمن قرارداشت.یکی دیگرازاین بتها «سعد»نام داشت .وان صخره درازی بودکه درفلات واقع درساحل جده جای داشت.«ذات انواط»نیز درخت تناورسرسبزی بود که در عصرجاهلیت.هرسال اعراب به زیارت ان میامدندواسلحه خودرا بدان میاویختند ودرکنار ان قربانی میکردند.این درخت درنزدیکی مکه غرس شده بود .در«بطن نخله»مکه سه درخت وجودداشت که برروی انها خانه ای برای عزی بنا شده بود ودرکنار ان کشتارگاهی بنا شده بود که قربانی های خودرا دران سر میبریدند.

عرب بادیه نشین درباره کوهها.چاهها.درختان وانچه درگرداگردش به چشم می امد داستانها و افسانه هایی پرداخته بودو بر سنگهایی که دردشتها ودره ها می یافت تصاویر خیالی رسم میکرد.تخیل او صفا و مروه را.که نام دو صخره ای است .به صورت زن ومردی که خداوندانهارا به شکل دوسنگ مسخ کرده است تصویر میکرد;وهمچنین «اساف و نائله»را بصورت زن ومردی مجسم میساخت که درمحل زمزم به شکل دو زن مسخ شده اند.(البته عده ای ازاساطیر شناسان نیز عقیده دارند که «حجرالاسود»نیز از اینگونه سنگها میباشد-مرداویز)--

تنها پس از قرن ششم میلادی .تحت تاثیر آیینهای بتپرستی مجاور .درتصورعرب بادیه .بت به جای خدا نشست وسپس بتپرستی عرب با تاثیر پذیرفتن از تمدنهای مجاور نظیر تمدن بابلی.رومی.ویمنی دچارتحول گردید.علی رغم اینکه بتپرستی حجاز اززمان شکسته شدن سد مآرب و مهاجرت قبایل یمنی به شمال(مانند قبیله های اوس و خزرج-مرداویز)درمعرض تاثیر بتپرستی یمن قرار گرفت .این تاثیرپذیری هرگز درحد تاثیرپذیری از بتپرستی عرب شمالی وبابلی نبود.

بتپرستی یمن برایین بتپرستی سرزمین رافدین تاثیرنهاد.زیراپرستش ستارگان وکواکب از صابئیان وبقایای کلدانیان سرچشمه میگرفت.وعربهای شمالی این نوع پرستش رااز مردم یمن فراگرفته بودند.اساس این پرستش براقانیم سه گانه .ماه.خورشید.وزهره استواربود.که درواقع چیزی جز اقانیم سه گانه بابلی نبود.ماه که خدای «سین»مظهران شمرده میشد.خورشید که خدای «شمش»نمادی ازان بود.وزهره که الاهه«عشتر»مظهر ان تلقی میگردید.خدای سین«مظهرماه»به این اعتبارکه پدرخدای شمش بود دراین مجموعه جایگاه برتری رااحراز میکرد وهلال نمادخدای سین بشمار میرفت .اما خدای شمش در مرتبه ای فروتر از خدای ماه قرار میگرفت .واین درحالی بودکه الاهه عشتر مظهر ستاره زهره شمرده میشد.همچنین درایین بتپرستی یمن .ماه اهنیت خاصی داشت وخدای بزرگتر به حساب میامد ودر مرتبه بعدازان خورشید قرار داشت که الاهه بود و«لات»مظهر ان شمرده میشد.به اعتقادانان خورشید همسر ماه بودو عشتر «زهره»ازانها تولدیافته بود.ماه درنزد معینیان(نام سلسله ای دریمن-630-1300 -پ.م-مرداویز) «ود»نامیده میشد.وسبائیان(نام سلسله ای دریمن-800-115 پ.م-مرداویز)ودیگران انرا به نام «ورخ»میشناختند.وبابلیان انرا«سین»نامگذاری کرده بودند و هوبس-المقه-شهر-کهل-وابم ازنامهای دیگری بودکه به اعتباراینکه ان بزرگترین الاهه ها ومقدم برهمه انها بود .بدان اطلاق میشد.گاهی درباره همه نامهای ماه یک لفظ مشترک بکارمیرفت که عبارت از «ال» یا«ایل» به معنی الله ویا اله بود ودر نزد عربهای شمالی «بعل»یا«هبل»درمقابل ان قرار داشت.ماه درنزدانان دارای منزلت ومقام بزرگی بود.بابلیان نیز انرا بزرگ میشمردند.وخدای اثیر میدانستند.از نظرعربهای جنوب ماه منزلتی فراتر ازخورشید«لات»داشت که به سبب حرارت زیادش درتابستان بنام«ذات حمیم»یا«ذات حمم» شناخته میشد.اما ماه راهنمای کاروانسالاران وهدایت کننده کاروان بود.ازاینرو.دارای لقب حکیم-قدوس-صادق-عادل-مبارک-معینو حامی بود.این نامها بعدا دراسلام به عنوان «صفات خدای یگانه»به شمار آمدند.

اما خورشید بتی بودکه پیش ازاسلام .عربها انرا میپرستیدندونام بسیاری از افراد به ان نامیده میشد وبه«عبد الشمس»شناخته میشدند.راویان اخبار نقل کرده اند نخستین کسی که بدین نام خوانده شد «سبا اکبر»بود;زیرا اواولین کسی بودکه به پرستش خورشید پرداخت.درعربستان جنوبی «شمس»مونث بود والاهه شمرده میشود;اما در نوشته های تدمر (نام تمدنی است که یونانیان انرا بانام پالمیرا میشناختند-نام این شهر ملکه مشهور انرا«زنوبیا»در ذهن تداعی میکند-که در ادبیات عرب مشهور است-مرداویز)مذکراست.درایین بتپرستی بابل نیز مذکر بحساب می اید.معینیان شمس را«نکرح»مینامند وسباییان انرا بنام «ذات حمیم».«ذات بعدن».«ذات غضرن»و«ذات برن»میشناسند.عشتردر عربی جنوب خدای مذکر است .ودرزبان عربی شمال خدای مونث وهمان عزی است;ودربابل نیز مونث است و«عشتار»نامیده میشود.امادرجنوب خدای زهره است ودر قران زهره به معنی «نجم ثاقب»آمده است .واز همه ستارگان آسمان پرنورترودرخشنده تراست وبنام «عزیز» و «نجم صباح»معروف است که پیش از تابش اشعهء خورشید برمی اید.نیز بنام «دی خلصه» و «ملک» شهرت دارد وچون نام ملک دارد تاج;نماد ان تلقی میشود.گفته ابن کلبی درباره خدای ذی خلصه .واقع در تباله این سخن راتایید میکند.

همچنین ماه دردیانت اعراب جنوبی مرکز نخستین شمرده میشود و به رمز از آن به«ثور»تعبیر میکنند.شاید علت این امران باشد که گاو نیزدارای دو شاخ است وبه هلال شباهت دارد.مردم یمن ماه را برخورشید مقدم میدارند .همانگونه که بابلیان وکلدانیان چنین میکردند.

اما بتپرستی در عرب شمالی تقلیدی از بتپرستی بابلی بود .آنچه نشان دهنده تاثیر پذیری عرب ازکلده وآشور میباشد آنست که اعراب نیز .شب رابر روز مقدم میشمارند;وماههای آنها مبتنی برسیر ماه ووابسته به حرکات انست واین با نظر کلدانیها سازگار بوده وبا نظر ایرانیان و رومیان مغایر میباشد(شب سامیان در مقابل روز و درخشندگی آریاییان-مرداویز)یکی از نشانه های تاثیر گرفتن عرب از بتپرستی کلدانی واشوری آنست که اصل کلمه«صنم» صلم عبری .یا آرامی است .این کلمه به همراه ورود بتها به سرزمینهای عرب راه یافته است .این نکته نیز قطعی است که عربها بدلیل عدم آشنایی با فنون تراشکاری خودبت نمیتراشیدندو بتها ازخارج سرزمینهای عرب بدان سامان آورده میشد.ازجمله این بتها «هبل»بود که همان بعل است و«لات» که همان لاتو بابلی است .و نیز«منات»که همان مامناتوی بابلی {=دخترخدا}است.همچنین آتها عزی را که همان عشتار بابلی است به سرزمین عرب اوردند----پایان-      

 

 

 

منابع :ابن هشام.سیره-جواد علی.عرب قبل از اسلام-عبدالعزیز سالم.تاریخ عرب پیش از اسلام-طبری{محمدبن جریر}.تاریخ طبری.تاریخ الامم والملوک (برای مطالعه بیشتر)
 
 

نظرات() 
buy cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 02:13 ق.ظ

Wow a lot of superb information!
click here cialis daily uk tesco price cialis only best offers 100mg cialis cialis rezeptfrei estudios de cialis genricos brand cialis generic cialis 20 mg effectiveness buy cialis online legal buying cialis on internet low dose cialis blood pressure
buy cheap cialis on line
پنجشنبه 15 آذر 1397 06:50 ق.ظ

Great material, Appreciate it.
dose size of cialis how do cialis pills work are there generic cialis cialis uk next day only now cialis for sale in us buying cialis on internet import cialis 5 mg cialis coupon printable effetti del cialis cialis kamagra levitra
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:12 ب.ظ

Fantastic forum posts. Cheers!
cialis from canada cialis reviews cialis generique 5 mg buy cheap cialis in uk buy cialis online nz cialis coupons warnings for cialis no prescription cialis cheap cialis generic tadalafil buy cialis in sconto
Cialis prices
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:45 ق.ظ

Nicely put, Thanks!
prezzo cialis a buon mercato cialis 30 day trial coupon cialis 5 mg schweiz rezeptfrei cialis apotheke venta cialis en espaa enter site very cheap cialis cialis tablets for sale prezzo di cialis in bulgaria generic cialis cialis pills
buy tadalafil no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 01:46 ب.ظ

Beneficial forum posts. Many thanks.
costo in farmacia cialis link for you cialis price tarif cialis france how much does a cialis cost cialis prezzo in linea basso cialis generico en mexico generic cialis best generic drugs cialis online cialis buying brand cialis online
Buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:20 ق.ظ

You actually reported it adequately.
generic cialis 20mg tablets cialis mit grapefruitsaft enter site very cheap cialis acquistare cialis internet cialis efficacit cialis rezeptfrei sterreich how to buy cialis online usa cialis 5 mg buy cialis for sale in europa buy cialis online legal
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 01:17 ب.ظ

Whoa a lot of awesome information.
generic cialis pro chinese cialis 50 mg cialis daily reviews cialis 20 mg click now buy cialis brand we like it cialis price cialis 100 mg 30 tablet cialis cuantos mg hay link for you cialis price achat cialis en itali
buy generic cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 02:01 ق.ظ

With thanks. I enjoy this!
free cialis buy cheap cialis in uk cialis taglich price cialis per pill cialis daily new zealand cialis 5 mg effetti collateral wow cialis tadalafil 100mg cialis e hiv ou trouver cialis sur le net try it no rx cialis
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 01:00 ب.ظ

You actually suggested it exceptionally well.
purchasing cialis on the internet callus deutschland cialis online prescription doctor cialis cialis 5 mg para diabeticos cialis 5 mg buy 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis canada on line price cialis wal mart pharmacy buy cialis online
Online cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 01:49 ق.ظ

You said it perfectly.!
viagra vs cialis vs levitra comprar cialis 10 espa241a cialis coupons printable cialis generico en mexico where to buy cialis in ontario miglior cialis generico cialis preise schweiz cialis therapie prezzo cialis a buon mercato cialis bula
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 01:22 ق.ظ

Awesome information. With thanks!
what is cialis dose size of cialis cialis for sale in europa costo in farmacia cialis cialis 5 mg schweiz cialis 20mg prix en pharmacie safe site to buy cialis online cialis for bph cialis rckenschmerzen cialis great britain
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:02 ب.ظ

You revealed that really well!
viagra vs cialis cialis 5 mg buy fast cialis online acheter cialis meilleur pri tadalafil 5mg cialis cost estudios de cialis genricos cialis 30 day sample cialis price in bangalore cialis flussig
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:16 ق.ظ

Thanks! Numerous facts.

cialis usa cost rezeptfrei cialis apotheke cialis generic availability enter site very cheap cialis cilas cialis lowest price cialis daily acheter du cialis a geneve order cialis from india cialis generisches kanada
buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:56 ب.ظ

Tips effectively utilized.!
cialis generic enter site 20 mg cialis cost cialis patentablauf in deutschland cialis therapie tadalafil 10 mg cialis online nederland cialis for daily use cialis 20 mg cut in half look here cialis cheap canada generic cialis in vietnam
buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:44 ق.ظ

Thank you, An abundance of facts!

miglior cialis generico costo in farmacia cialis cialis wir preise comprar cialis 10 espa241a cialis wir preise online prescriptions cialis tadalafil 20mg cialis for sale in europa we use it cialis online store are there generic cialis
Cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:16 ب.ظ

You explained that very well.
bulk cialis cialis mit grapefruitsaft enter site very cheap cialis female cialis no prescription wow look it cialis mexico cialis tablets australia precios de cialis generico comprar cialis navarr brand cialis nl buy cialis uk no prescription
buy generic cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:17 ق.ظ

You explained it exceptionally well!
cialis italia gratis cialis qualitat cialis generico milano acheter cialis meilleur pri cialis 20 mg cut in half cialis alternative cialis patent expiration cialis dosage amounts cialis kamagra levitra sublingual cialis online
buy generic levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 12:24 ب.ظ

Thanks. Excellent stuff.
cheap 20mg levitra buy levitra online levitra levitra 10 mg kopen buy levitra 20 mg levitra levitra 20 mg levitra 20 mg levitra generic buy 10 mg levitra
Cialis prices
سه شنبه 10 مهر 1397 07:27 ق.ظ

Whoa quite a lot of helpful material.
cialis wir preise cialis generico in farmacia enter site very cheap cialis cialis for sale south africa cialis generique 5 mg cialis tadalafil online il cialis quanto costa generic cialis at walmart brand cialis nl cialis generico
Generic cialis
شنبه 7 مهر 1397 01:45 ق.ظ

You suggested it effectively.
cialis tadalafil online cialis generic tadalafil buy cialis dose 30mg cialis 5 mg buy tadalafil generic purchasing cialis on the internet cialis authentique suisse cialis reviews cialis 20mg cialis generika in deutschland kaufen
online canadian pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 06:17 ب.ظ

Amazing tons of very good facts.
canadian pharmacies stendra best canadian mail order pharmacies discount canadian pharmacies northwest pharmacy canada buy viagra now drugstore online reviews pharmacy canada buy viagrow canadian drugs canadian medications, liraglutide
viagraky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 07:49 ب.ظ

You've made your point quite well..
warnings for cialis get cheap cialis cialis kamagra levitra precios de cialis generico venta de cialis canada buy online cialis 5mg when will generic cialis be available only best offers cialis use deutschland cialis online cialis coupons
http://viagravipsale.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:45 ب.ظ

Truly quite a lot of excellent advice!
cialis 05 walgreens price for cialis cialis uk cialis 20mg prix en pharmacie try it no rx cialis enter site natural cialis cialis reviews cialis side effects buying cialis on internet only now cialis 20 mg
http://viagraessale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:26 ق.ظ

Nicely expressed without a doubt. .
cialis para que sirve tarif cialis france 40 mg cialis what if i take only now cialis 20 mg cialis 200 dollar savings card cialis 20 mg cialis therapie cialis 5 mg scheda tecnica acheter cialis kamagra cialis soft tabs for sale
http://canadianpharmacytousa.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:09 ب.ظ

Info well considered.!
is trust pharmacy in canada legitimate rx from canada drugstore online shopping canada online pharmacies legitimate canadian pharmacies shipping to usa canada viagra canadian pharmaceuticals stocks canadian pharmacy no prescription canada online pharmacies online drug store
buying generic viagra online
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:53 ق.ظ

Valuable posts. With thanks.
where can i buy viagra without generic viagra buy cheap viagra online usa rx pharmacy viagra buy real viagra online uk viagra price uk find viagra buy viagra pills how to get viagra uk viagra pharmacy viagra
Online cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:08 ب.ظ

Many thanks, Ample postings!

we like it cialis soft gel only here cialis pills il cialis quanto costa precios cialis peru cialis official site click here to buy cialis cialis farmacias guadalajara cialis for daily use cialis 10 doctissimo cialis kaufen wo
Buy viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:45 ق.ظ

Truly quite a lot of fantastic data.
viagra online prescription viagra cheap online uk viagra buy no prescription where can you buy viagra uk buy a viagra online where can i buy generic viagra online generic viagra online uk where to buy viagra pills generic sildenafil uk best buy viagra
http://cialisvv.com/
دوشنبه 22 مرداد 1397 01:32 ب.ظ

Thank you! Ample posts.

preis cialis 20mg schweiz precios de cialis generico we like it safe cheap cialis dose size of cialis cialis generico cialis farmacias guadalajara cialis generic tadalafil buy cialis online safe site to buy cialis online cialis reviews
Buy viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 06:36 ق.ظ

Truly many of fantastic material!
buy viagra sample buy viagra plus order viagra online uk buy viagra online with paypal buy internet viagra viagra pharmacy prices generic viagra online usa buy viagra online at viagra no presc buy viagra online forum
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : اهورا مزدا

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :