تاریخ ، تمدن و فرهنگ ایران
پاینده ایران » زنده باد آزادی » جاوید ایران زمین
تاریخ ایران - فرهنگ و آداب پارسیان - امپراطوری ایران - پارسیان نیک اندیش - تمدن ایرانی - مقالات و حکایت های تاریخی ایران باستان - زن در ایران باستان - هخامنشیان

وب سایت جدید شرکت خدمات مشتریان الوند

شنبه 30 بهمن 1389

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:مهمترین رخدادهای تاریخی در این روز، داستان های پند آموز (حکایت)، گالری عکس، تاریخ ایران باستان، عجایب ایران باستان، تاریخ معاصر ایران، جنگ های بزرگ ایران، آداب و رسوم ایرانیان، جشن ها و آیین های ایران، دانستنی های تاریخی ایران، ایران شناسی، شاهنشاهان ایران، کوروش بزرگ، داریوش بزرگ، زن در ایران باستان، دانلود کتابهای تاریخی، زرتشت، خلیج فارس، شعر* رمان *ادبیات، بیوگرافی، عمومی، 

وب سایت جدید شرکت خدمات مشتریان الوند راه اندازی شد پیشنهاد میکنم حتما سری به این سایت بزنید و از اطلاعات مفید آن استفاده کنید

                             خدمات مشتریان الوند
                    http://www.split.40sotoon.net/

نظرات() 

مهمترین و قدیمی ترین اسناد تاریخی‌ در مورد مهاجرت‌ و پیدایش‌ اقوام‌ آریایی

یکشنبه 25 مهر 1389

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 

مهمترین و قدیمی ترین اسناد تاریخی‌ در مورد مهاجرت‌ و پیدایش‌ اقوام‌ آریایی‌، كتاب‌ مقدس‌ اوستاست‌  بنا به‌ روایت‌ آغاز وندیداد اوستا، اهورا مزدا سرزمین‌ آریاویج‌ را در بهترین‌ مكانها آفرید. اما اهریمن‌ بر ضد او قیام‌ كرده‌ سرمای‌ سختی‌ در آن‌ سرزمین‌ پدید آورد و چون‌ به‌ سبب‌ سرمای‌ شدید و انبوهی‌ جمعیت‌ سكونت‌ در آن‌ دیار سخت‌ و ناگوار بود، شهرها و مكانهای‌ زیبای‌ دیگری‌ پدید آورد. به‌ موجب‌ مندرجات‌ آن‌ كتاب‌ مقدس‌، در هفت‌ كشور ایران‌ شانزده‌ ناحیه‌ به‌ وجود آمد:












1- بلخ‌ یا باختر - بلخ‌ در اوستا به‌ صورت‌ باختی‌ (Bakhti) و در پارسی‌ به‌ شكل‌ باختری‌ آمده‌ است‌. در اوستا برای‌ این‌ شهر دو صفت‌ ذكر شده‌ است‌: «من‌ اهورا مزدا چهارمین‌ كشوری‌ كه‌ آفریدم‌ بلخ‌ زیبا با پرچمهای‌ برافراشته‌ است‌. « دهالز » می‌گوید: نام‌ بلخ‌ در اوستا « باختی‌ » قید شده‌ است‌ و بعداً به‌ بلخ‌ تبدیل‌ یافته‌ است‌. این‌ شهر در خراسان‌ كنونی‌ واقع‌ و مركز مردم‌ باختر بوده‌ است‌. «بنا به‌ گفته‌ی‌ دارمستتر ، لفظ‌ باختی‌ و صفت‌ زیبا مندرج‌ در اوستا، در كتاب‌ مسعودی‌ به‌ « بلخ‌ الحسنا » ترجمه‌ شده‌ است‌. اكثر دانشمندان‌ اوستاشناس‌ محل‌ بلخ‌ را به‌ طور مبهم‌ در شمال‌ خراسان‌ می‌پندارند، در صورتی‌ كه‌ خرابه‌های‌ شهر مزبور در شمال‌ افغانستان‌، نزدیك‌ قصبه‌ای‌ به‌ همین‌ نام‌، و در سر جاده‌ای‌ واقع‌ شده‌ است‌ كه‌ از كابل‌ به‌ بخارا می‌رود و تا رود آمودریا پنجاه‌ كیلومتر فاصله‌ دارد.


ادامه مطلب

نظرات() 

افزایش بازدید از سایت شما 100% تضمینی

جمعه 2 مهر 1389

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:بیوگرافی، شعر* رمان *ادبیات، خلیج فارس، عمومی، زرتشت، زن در ایران باستان، دانلود کتابهای تاریخی، داریوش بزرگ، شاهنشاهان ایران، ایران شناسی، جشن ها و آیین های ایران، آداب و رسوم ایرانیان، تاریخ معاصر ایران، عجایب ایران باستان، تاریخ ایران باستان، جنگ های بزرگ ایران، دانستنی های تاریخی ایران، کوروش بزرگ، گالری عکس، 

برای ثبت سایت خود و افزایش بازدید اینجا کلیک کنید








نظرات() 

94 درصد آثار تاریخی ثبتی کشور، حریم مصوب ندارند

یکشنبه 24 آبان 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 

jabalie2.jpg

 94 درصد آثار تاریخی ثبتی کشور، حریم مصوب ندارند

 از مجموع 26573 اثر تاریخی ثبت شده در فهرست میراث ملی کشور از سال 1310 تا 1387 تنها 1650 اثر تعیین حریم شده‌ است این درحالی است که کارشناسان میراث فرهنگی براین عقیده که در دهه هشتاد، آثار تاریخی کشور برزرگترین لطمه را از عدم تصویب حرایم دیده است.

 طی چهار سال گذشته یعنی حدفاصل سالهای 84 تا 88، 14809 اثر تاریخی در فهرست میراث‌فرهنگی به ثبت رسید که در طول همین مدت تنها برای 529 اثر حریم تعیین شده است و عمده این تعیین حریم‌ها هم مربوط به آثار از پیش ثبت شده است. گفتنی است از میان قریب به 15  هزار به ثبت رسیده در این دوره تنها 108 اثر تعیین حریم شده است.
 
یک کارشناس ارشد میراث فرهنگی کشور با انتقاد شدید از کم کاری سازمان میراث فرهنگی در تعیین حرایم آثار تاریخی، معتقد است که عقب ماندگی ما در تعیین حرایم آثار تاریخی دلیلی جز تنبلی و کاهلی مدیران میراث فرهنگی کشور ندارد. محمدحسن محبعلی گفت:« با وجود اینکه تعیین حریم برای آثار تاریخی بسیار مهم است در این حوزه بسیار عقب هستیم دلیل این عقب‌افتادگی هم تنها کاهلی و تنبلی مدیران میراث فرهنگی کشور و اهمیت ندادن به این موضوع است.»
 
محبعلی معتقد است در دوره‌های گذشته مدیریت میراث فرهنگی حساس‌تر و دقیق‌تر به این موضوعات نگریسته می‌شد.
 
طبق یک آمار کلی در سال 1378 تعداد آثار ثبتی 2581 اثر است که از این تعداد 427 اثر دارای حریم مصوب هستند یا به عبارتی؛ درصد حرایم مصوب نسبت به آثار ثبت شده در آن سال 16.54 درصد بود که در سالهای بعد با رشد سرعت ثبت و کم کاری در تعیین حریم این درصد به شدت کاهش پیدا کرد. چنانکه در سال 84 با 15384 اثر ثبتی و 1241 حریم مصوب به 8.07 درصد رسید و هم اکنون که سال چهارم مدیریت فعلی میراث فرهنگی است، درصد حرایم مصوب نسبت به آثار ثبتی به 6.23 درصد رسید و با وجود 26573 اثر ثبتی تنها 1650 اثر حریم مصوب دارد.
 
محبعلی از مدیران سابق میراث فرهنگی کشور با ابراز تاسف از تقلیل درصد حرایم مصوب نسبت به حجم آثار تاریخی ثبت شده، گفت:« تعیین حریم جنبه حفاظتی دارد بدین معنا حریم مصوب ضوابطی را درپی دارد که اجازه نمی‌دهد حواشی اطراف اثر به اثر تنه بزند.»
 
وی با ذکر مثالی افزود:« هنگامی که برای یک اثر حریم تعیین نشود، درکنار آن حتی پادگان هم که در زمان جنگ مورد تهاجم دشمن است؛ ساخته می شود و اثر را درمعرض نابودی قرار می‌دهد.»
 
محبعلی اظهار داشت:« هم تعیین حریم و ضابطه برای آن و هم طراحی داخل آن برعهده سازمان میراث فرهنگی است.»
 
وی با انتقاد از پیامدهای منفی عدم تعیین حریم برای آثار تاریخی، گفت:« نتیجه عدم تعیین حریم برای آثار تاریخی به وضوح درکنار این آثار قابل مشاهده است، چنانکه حتی در حریم درجه یک آثار تاریخی برج ساخته و اتوبان کشیده‌اند و خود اثر در میان سازه‌های جدید درحال نابودی است. به عنوان مثال میدان فردوسی نه تنها به عنوان یک میدان تاریخی بلکه به عنوان نماد فردوسی در تهران شناخته می‌شود اما درکنار میدان برج ساخته شده و مجسه و میدان آن؛ درکنار این برج حقیر شده‌اند. این اتفاق از پیامدهای عدم تعیین حریم است که البته این مورد از پیش پا افتاده‌ترین موردهاست. نمونه‌هایی داریم که درکنار آثاری خاص مثل مسجد جامع برج می‌سازند و اتوبان می‌کشند که همه به دلیل عدم نعیین حریم است.»
 
وی با اشاره به اینکه در تعیین حریم بسیار عقب هستیم، تاکید کرد:« آثار جدیدی که ثبت می‌شوند، ضوابط حریم ندارند تنها ضوابط عرصه آنها ابلاغ می‌شود بنابراین هر سازمانی براحتی درکنار آثار تاریخی بدون ضابطه حریم، عملیات عمرانی انجام می دهد.»

نظرات() 

۹ اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند

یکشنبه 24 آبان 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 

هم اکنون ۹ اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند.ارگ بم، میدان نقش جهان، پاسارگاد، تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، گنبد سلطانیه، سنگ‌نبشته بیستون و قره‌کلیسا نه اثر تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند.

میراث جهانی یونسکو ( World Heritage Sites) نام عهدنامه‌ای بین‌المللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر۱۹۷۲میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و معتلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، محسوب می‌شوند.برپایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود.

تصویر:Persepolis 06.jpg

این کنوانسیون از یک دیباچه و ۳۸ ماده در هشت فصل تشکیل شده است.مکان های میراث جهانی ثبت شده در سازمان یونسکو، مکان هایی (مانند یک جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر) هستند که در فهرستی که توسط برنامه میراث جهانی بین المللی، که توسط کمیته میراث جهانی سازمان یونسکو (که ترکیبی از ۲۱ عضو می باشد که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد، هر چهار سال یکبار تعیین می شوند.) اداره می شود، برقرار شده است، وجود دارند.بر اساس اعلام سال ۱۳۸۷،  ۸۷۸ اثر در  این سازمان ثبت شده اند، که ۶۸۷ اثر، جز آثار فرهنگی، ۱۷۴ اثر جز آثار طبیعی و ۲۶ اثر دیگر ترکیبی می باشند.

در ایران مسئولیت و نمایندگی میراث جهانی بر عهده دفتر میراث جهانی سازمان میراث فرهنگی واقع در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی ایران است. این دفتر در قالب جدید از سال ۱۳۸۴ آغاز به کار کرده است. آخرین اثر ثبت شده ایران در فهرست میراث جهالنی یونسکو قره کلیسا در استان آذربایجان غربی است. هم اکنون چند پرونده برای ارسال به دفتر میراث جهانی یونسکو  و ارائه گزارش در کنفرانس سالانه این کنوانسیون در دفتر میراث جهانی سازمان میراث فرهنگی کشور در حال تهیه است.

نظرات() 

شیراز

شنبه 23 آبان 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 


Shiraz
 
Provincial Capital of Fars. Altitude 1,600 meters, 500 km S of Esfahan (935 km from Tehran) on a good road. 300 km N-E of Bushehr on a good road in course of completion. 600 km E of Abadan on road in process of being restored. International airport and link-up with Iran Air Internal airline.
 
Bagh-e Eram
Parks with magnificent trees are one of the town's attractions. Long wide shady avenues lead from one side to the city other. They are an incitement to leisurely wanderings during siesta time. Exemplary modern achievements, including remarkable hotels and very striking university buildings are conducive to a pleasant stay. Because of the city's altitude (1,600 meters) the climate is extremely pleasant. It is very mild in winter and not too hot in summer. Nearby Persepolis and the international fame of its annual art festival have confirmed Shiraz as a tourist center. The Bagh-e Eram, in Shiraz, famous for its gardens, is a typical late Qajar palace, now donated to Shiraz University.
 
Saadi
This gives the capital of the Fars region a new dimension, but does not prevent its inhabitants from demonstrating a touching devotion for their leading poets, Hafez and Saadi. Saadi died in 1291 at the age of 100. He asked for the following inscription on his tomb:

"From the tomb of Saadi, son of Shiraz - The perfume of love escapes - Thou shalt smell it still one thousand years after his death."

The many Iranians who come to visit these gardens of rest briefly place two fingers on the flag-stone of their favorite poet as a gesture of tribute.

Hafez-e Shirazi
The populous quarters in the center of the city are busy trading areas. The picturesque quality of the Iranian bazzar is enhanced here by the presence of nomads or semi-nomad elements belonging to southern Iranian tribes, including the Qashqais recognizable by the women's brightly colored dresses. The open space of a large esplande to the south of the bazzar gives one a chance to appreciate from a sufficient distance the elegance or at least the originality of pear-shaped domes above a high tambour covering two mosque mausoleums: The Shah Shiragh and Seyed Mir Mohammad Imamzadehs. The facades of the two buildings are not shaped like those of traditional ivans. It is a portico supported by light columns in the style of houses in Shiraz.
 
Masjed-e Vakil
Near the Bazaar-e Vakil, Masjed-e Vakil, the Regent's Mosque is especially famous for its large prayer hall (75 meters long, 36 meters wide) covered with small cupolas resting on forty-eight twisted columns cut out of one single block of stone.
 
Khoda Khane
Several other religious edifices are worthy of interest. The Old Friday Mosque has in the middle of its courtyard, a building found in no other sanctuary: The Khoda Khane - "House of God" - a square building (which reportedly) imitates the Kaaba in Mecca and where the

نظرات() 

ثبت لینک رایگان

پنجشنبه 11 شهریور 1389

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:گالری عکس، تاریخ ایران باستان، عجایب ایران باستان، تاریخ معاصر ایران، جنگ های بزرگ ایران، آداب و رسوم ایرانیان، جشن ها و آیین های ایران، دانستنی های تاریخی ایران، ایران شناسی، شاهنشاهان ایران، کوروش بزرگ، داریوش بزرگ، زن در ایران باستان، دانلود کتابهای تاریخی، زرتشت، خلیج فارس، شعر* رمان *ادبیات، بیوگرافی، عمومی، 

ثبت لینک در تارنمای تاریخ ایران و فرهنگ پارسیان


نظرات() 

زیارتگاه پارس بانو (پیر بانو)

دوشنبه 12 مرداد 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:زرتشت، ایران شناسی، دانستنی های تاریخی ایران، 

زیارتگاه پارس بانو (پیر بانو)


زیارتگاه پارس بانو (پیر بانو) یكی از زیارتگاههای زرتشتیان است كه در نزدیكی شهر یزد در  محلی به نام زرجو  و در كوههای آن واقع است.به عقیده زرتشتیان زنی به نام خاتون بانو در هنگام فرار از دست اعراب به كوهی پناهنده میشود.خاتون بانو در خواب فرد نابینایی می آید و پس از شفای چشم فرد به وی میفرماید كه پیر بانو را بنا نهد.زرتشتیان هرساله از تاریخ 13 تا 17 تیر به زیارت پارس بانو میروند و اهورامزدا را نیایش میكنند.

                           ای پیر با مهر و صفا،الگوی پاكی و وفا
                                    رنجیده ازجور و جفا،در جستجویت آمدم
ای پارس بانوخسته ام غمگین ودل شكسته ام  برلطف تو دل بسته ام،من درحضورت آمدم
ای بانوی ایران زمین ای خفته در این سرزمین   برحلقه اش همچون نگین،درزرع جویت آمدم
خاتون بانوها تویی، آواره ام  مأوا  تویی               درمان و داروها تویی ،اینك به كویت آمدم
اندر دل این كوهها ماندی غریب ای آشنا             هستی غریبان را پناه زین رو به سویت آمدم

همچنین عكس هایی از زیارتگاه پارس بانو و  دخمه ای را كه در جوار آن است میتوانید در زیر مشاهده كنید. (برای نمایش عكسها در اندازه بزرگتر بر روی آنها كلیك كنید)
دخمه:مكانی كه زرتشتیان در قدیم مردگان خود در آن قرار میدادند

نظرات() 

تخت جمشید

پنجشنبه 25 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:دانستنی های تاریخی ایران، ایران شناسی، 

در مورد تخت جمشید

تخت جمشید ،مجموعه ای از کاخهای بسیار باشکوهی است که ساخت آنها در سال ب512  قبل از میلاد آغاز شد و اتمام آن  150  سال به طول انجامید.تخت جمشید در محوطة وسیعی واقع شده که از یک طرف به کوه رحمت و از طرف دیگر به مرودشت محدود است . این کاخهای عظیم سلطنتی در کنار شهر پارسه که یونانیان آن را پرسپولیس خوانده اند ساخته شده است .


 

نظرات() 

گستره بزرگ تمدن ایرانی

یکشنبه 21 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:عجایب ایران باستان، ایران شناسی، 

گستره بزرگ تمدن ایرانی
گستره بزرگ تمدن ایرانی در منطقه (ایران،افغانستان،پاكستان،كردستان،اذربایجان،تاجیكستان و قسمتهایی از دیگر كشورها):
آنچه در مطالعه كشورهای یاد شده برای ما روشن میشود تاثیرپذیری زندگی اجتماعی انها از فرهنگ ایرانی است كه مسبب ان اینست كه زمانی خود این كشورها جزو ایران بوده اند و میتوان گفت فرهنگ ایرانی فرهنگ غالب در این كشورهاست به همین دلیل است كه ما هنوزهم با اینكه این كشورها سالیان درازی است كه از ایران جدا شده اند شاهد برگذاری آداب و رسوم ایرانی در این كشورها هستیم.
تحكیم بخش این اشتراك فرهنگی میان ما و كشورهای یاد شده چیزی نیست جز اشتراك زبان چنانكه در افغانستان و تاجیكستان بطور 100% و در كردستان و آذربایجان نیز نزدیك به 90% و همچنین در پاكستان حدوداَ 50% و در نواحی دیگر بطور پراكنده به زبان پارسی آشنایی دارند و این به معنی تشكیل ائتلاف پارسی زبانان میتواند باشد زبانی برای ارتباط بین كشورهای منطقه .

ادامه مطلب

نظرات() 

سیاست امپراطوری نوین بخش اول

یکشنبه 21 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 

سیاست امپراطوری نوین بخش اول
سیاست امپراطوری نوین
تذكر1، در مطالب این تارنما واژه های تخصصی سیاسی با واژه های ساده و قابل درك عوام جایگزین شده است.
تذكر2:آنچه در این مطلب و مطالب آینده بیان خواهم كرد تا حدودی با الهام از تاریخ است لذا از بیان مكرر "طبق گواهی تاریخ" چشمپوشی میكنم.
آنچه پادشاهان ما در گذشته به نام كشورگشایی انجام میدادند میتوان گفت مخلوتی از كشور گشایی و استعمار بوده است چون هم خاك آن كشور را ضمیمه ایران مینمودند و هم مالیات گرفته و گاها اموال پادشاهان آن كشورها (اموالی كه به مردم تعلق نداشت)را به ایران میآوردند . با قاطعیت میتوان گفت این كشورگشایی ها در پیشرفت ایران نقش موثری داشته است.چون هم از لحاظ مالی و هم از لحاظ حفظ نقاط استراتژیك و همچنین در پیشرفت علم ایران را تامین میكرده اند.

ادامه مطلب

نظرات() 

تاریخ و فرهنگ سیستان و بلوچستان

شنبه 20 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 


تاریخ و فرهنگ سیستان و بلوچستان

چنین گفت رستم به دستان سام 

که من نیستم مرد آرام و جام 

چنین یال و جنگهای دراز 

نه والا بود پروریدن به ناز

و زان روی زال سپهبد به راه 

سوی سیستان باز برد آن سپاه 

شب و روز با رستم شیر مرد 

همی کرد شادی و هم باده خورد 

سیستان و بلوچستان در زمان باستان




سیستان در کتابهای تاریخ به سرزمین رستم دستان مشهور است . آنچه مسلم است سیستان در زمان هخامنشیان بسیار آباد تر از امروز بوده است . در کتیبه های داریوش بزرگ در کرمانشاه نام آن برده شده است . داریوش بزرگ از رخج به نام سیستان ایران نام می برد . این شهر آریایی همان گدروسیا باستانی یونانی ها است . اسکندر شرح لشگر کشی هایش را به گدروسی در تاریخ ثبت کرده است . وی از دریانوردی فرمانده اش به نام نیارخوس در دریای مکران ( دریای عمان ) نام برده است . ولی قدیمی ترین نامی که بر این نواحی بلوچستان داده شده است مکا می باشد . نوشته های هرودوت مورخ یونانی دلیل محکمی بر این باور است . مکا یا سیستان و بلوچستان کنونی ساتراپ چهاردهم شاهنشاهی گسترده هخامنشی بوده است . جغرافی دان نامدار بطلیموس بلوچستان را به دو بخش می داند که نیمی متعلق به ایران و نیمی دیگر به هند تعلق داشته است و کشوری به نام پاکستان وجود خارجی نداشته است . نام سیستان در پیش از اسلام بیشتر به همان گروسی خوانده می شده است ولی پس از حمله اعراب به ایران مکوران - مکران - مک کران خوانده شد . دریای عمان نیز نام ساختگی برای کشور عمان امروزی است و در بسیاری نقشه های باستانی دریای مکران نام داشته است . فردوسی بزرگ بلوچ ها را جزوی از ارتش کیخسرو شاه ایران نامیده است . جای دیگر از جنگ بلوچها با انوشیروان سخن میگوید . قوم جت مشهور ترین اقوامی هستند که در این سرزمین ساکن بودند .

بند  10- از کتیبه جهانی بیستون
داریوش شاه گوید : آن وهیزدات که خود را بردیا ( فرزند کوروش بزرگ ) می خواند او سپاه به رخج ( سیستان ) فرستاده بود . برعلیه وی "وان نام پارسی" بنده من شهربان رخج و مردی را سردار آنها کرده بود . . . داریوش می گوید بعد از نبرد با بردیای دروغین همه دž5;وغگویان و شورشیان اش را شکست دادم و فرمانروای رخج شدم .

کتیبه داریوش بزرگ در نقش رستم
به خواست اهورامزدا این است شهرهایی که من جدا از پارس متعلق به ایران کردم . بر آنان حکمرانی کردم .آنچه از طرف من به آنان گفته شد آنرا کردند . قانون من است که آنان را نگه داشت : ماد - خوزستان - پارت - هرات - بلخ - سغد - خوارزم - زرنگ - رخج - ث ت گوش - گندار - هند - سکائیهای هوم نوش - سکائیهای تیز خود - بابل - آشور - عربستان - مصر - ارمنستان - کپد و کیه - سارد - یونان - سکائیهای ماورای دریا - سکودر - یونانیهای سپر روی سر - لیبیها - حبشیها - اهالی مک - کارائیها
یکی گرز دار از نژاد همای
به راهی که جستیش بودی بپای
سپاهش ز گردان کوچ و بلوچ
سگالیده جنگ و بر آورده خوچ
و پیرامون مکران فردوسی بزرگ چنین فرموده است :
از ایران بشد تا به توران و چین
گذر کرد از آن پی به مکران زمین
خراسان و مکران زمین پیش توست
مرا شاد کامی کمی و بیش توست
بر شاه مکران فرستاد و گفت
که با شهریاران خرد با جفت

همه شهر مکران تو ویران کنی
چو بر کینه آهنگ شیران کنی
در حدود سال  128  پیش از میلاد سیستان توسط سکاها فتح شد و نام شهر بر پایه تصرف سکاها سیستان گذاشته شده است به معنی محل سکاها . در این سال اردوان دوم شاهنشاه مسن ایران بود که هنوز دولتشان قدرت کافی برای مقابله در برابر تجاوزات بیگانگان را نداشتند . ولی بعدها به یکی از قطب های قدرتمند آسیا تبدیل شدند . اردوان در سال  124  پیش از میلاد درگذشت .
مهم ترین سند مکتوبی که پیرامون سیستان و بلوچستان موجود است متن پهلوی دوره ساسانی است . در بخش شهرهستانهای ایران در دوره ساسانی نیز اشاره کوتاهی به سیستان شده است ولی در قسمت شگفتی ها سیستان مورخین ساسانی چنین نگاشته اند :
شگفتی و ارزشمندی سرزمین سیستان نسبت به دیگر شهرهای ایران از روی بیشتر است :
- به دلیل آنکه رود هیرمند و دریای فرزدان و دریای کیانسه و کوه اوشد اشتار اندر سرزمین سیستان قرار دارد .
- زایش و پرورش هوشیدر و هوشیدرماه و سوشیانس زرتشت اسپنتمان که از آن ما را خبر داده است و رستاخیز خواهد شد از این سرزمین است .
- یکی آنکه بر تخمه و نژاد کیانی در این سرزمین گزند وارد آمد .
- از فرزندان فریدون - سلم که کشور روم و توچ که ترکستان را شاهی می کرد ایرج که ایران را شاهی می کرد کشتند و از فرزندان ایرج به جز کنیزی هیچ کس نماند .فریدون به دریای فرزدان در سیستان رفت و از اردویسوراناهید و دیگر ایزدان که مقام بزرگ داشتند برای باز بدست آوردن ایرانشهر و فره کیانی نیایش کردند .
- گشتاسب شاه دین را به دریای فرزدان روایی بخشید .
نخستین شاگردان زرتشت به سیستان و سپس به دیگر ممالک رفتند .
- چاشتن و رواداشتن دین اندر سیستان را اوستا نسک به نسک به دوده بهان فراز یافت .
- اسکندر گجستک چون به ایرانشهر سیستان رسید ایرانیان را که آئین مغ و آتش داشتند گرفت و کشت .
-----------------------------------------------------------
بن مایه : متون پهلوی - ترجمه آوانوشت - گردآورنده جاماسب جی دستور منوچهر جی جاماسب آسانا برگ  70  

 

 

 

 

 

سیستان و بلوچستان پس از اسلام

در سال  30  ربیع ابن زیاد حارثی فرمانده تازی با لشگری راهی سیستان شد . مردم ایران در جشن سیزدهم نوروز بودند و شادمانی میکردند . آبادی زالک در سیستان خاطره دهشتناکی در تاریخ ایران به حساب می آید . مسلمانان عرب مردان ده را یکی پس از دیگری کشتند و زنان را اسیر و برده کردند . در برخی نقاط شهر ها محاصره شدند و مردمان از گرسنگی از پای در آمدند و تسلیم شدند . سپس کرکویه - هیسون - نوک - زوشت - ناشروز - شراود یکی پس از دیگران ویران و قتل عام شدند . شهر زرنگ ( زرنج امروزی ) در سیستان مقاومت های بسیاری در برابر اعراب نمود . زرنگ از شهرهای بسیار مهم ایران محسوب می شده و داریوش بزرگ نیز در کتیبه اش به نام درنگیانا ذکر کرده است . این شهر پلی ارتباطی و تجاری ایران و هند محسوب می شده است .
بلاذری از کشتار سیستان چنین حکایت میکند:
ربیع ابن زیاد که مردی بلند قامت و سیاه چهره و خشک و چروکیده بود بعد از فتح سیستان قبل از آنکه مرزبان آن شهر را به حضور بپذیرد دیواری قطور از اجساد ایرانی بنا نهاد که صف عظیمی را تشکیل داده بود . وی در بالای این دیوار بر روی اجساد ایرانیان نشست و بعد از آن مرزبان سیستان را فراخواند و قر 575;ردادی را در آن حالت منعقد ساخت که مرزبان باید هزار جوان ایرانی را به همراه خراج سالیانه تحویل عربها دهد . بعد از آن ایرانیان از قرارداد سرباز زدند و دوباره لشگری راهی سیستان شد و اینبار  2000  هزار جوان اسیر و مبلغ  2  میلیون درهم از ایرانیان گرفتند . بعد از آن خراسان و نیشابور فتح سد و خراجهای بسیار سنگینی منعقد گشت . در سال  32  شخصی از خاندان کارن در خراسان پرچم مبارزه و طغیان بر ضد اسلام را بلند کرد . او با سپاهی که بالغ بر  40  هزار تن بود و متشکل بود از مردمان طبیس - بادغیس - هرات - کهستان و گرگان . بلاذری مینویسد : خاندان کارن با اسلام بنای جنگ نهاند و در شبیخونی از طرف عبدالله خازم فرمانده آنان به قتل رسید و مردمانش به کلی کشتار شدند
بعد از آن مردمان سیستان شوریدند و "امیر ابن احمر یشکری" که از قهرمانان عرب بود و کارگزار امام علی هم بود با شورش مردم از شهر بیرون شد و از پرداخت باج سرباززدند . بلاذری مینویسد بدلیل آنکه فتوحات داخلی ایران ثروتهای بیشتری را نسیب لشگریان اسلام مینمود آنان راضی به دفاع از جنگ های داخلی برضد علی نبودند و بیشتر مایل به گشودن شهرهای ایران بودند . او اضافه میکند : شهر زالک سیستان مردمانش پیمان شکنی کرده بودند . در آن زمان طایفه حسکه در سیستان از فرمانهای سپاه علی سرپیچی کردند . علی سوگند یاد کرد که  4000  تن از این طایفه را خواهم کشت . بلاذری یادآور میشود : راهزنی و غارتگری در زمان خلافت علی به اوج خود میرسد به طوری که به خود نام ( لصوص ) به معنای راهزنان داده بودند . امام علی "ربعی ابن کاس عنبری" را با  4000  تن روانه سیستان کرد . در این لشگر " حصین ابن ابی الحر عنبری " و " ثابت ابن ذی احره حمیری" حضور داشتند هنگامی که سپاه اسلام وارد سیستان شد مردمان حسکه به جنگ برخواستند . در آخر مردمان حسکه کشته شدند و ربعی سیستان را فتح نمود و عده زیادی از ایرانیان اسیر شدند . فیروز یکی از اسیران ایرانی بود که بعدها به شهرت زیادی رسید
در قرن سوم سیستان به زیر نفوذ صفاریان آمد و سپس سامانیان بر آنجا حکم راندند تا اینکه در عهده نصر دوم سامانی سیستان به یکی از اعقاب صفاریان واگذار شد .
با حمله ترکان مغول به ایران سیستان نیز از این فجایع دور نماند و به کلی ویران شد و سپس آل کرت حاکم سیستان شد .
تیمور لنگ که یکی دیگر از سرداران جنایتکار تاریخ نام گرفته است چون به سیستان رسید تمامی سد ها - کانالها و مناطق آباد و شهر نشین سیستان را ویران کرد .
در دوره عضدالدوه دیلمی و مسعود غزنوی چون شورش ها و غارتهایی از طرف بلوچها صورت گرفت آنان مجبور به لشگر کشی به مناطق کرمان و سیستان شدند تا شورشها را سرکوب نمایند .در سده دوازدهم یک خاندان هندی بر بلوچستان تسلط داشتند به نام راجه گان . رهبر این خاندان به نام کامبار برای جلویگری از تجاوز افغانها نبردی با آنان نمود و آنان را سرکوب کرد و قدرت بیتشری بدست آورد .
شاه اسماعیل صفوی سیستان را در سال  914  هجری قمری پوشش داد و حکمرانی نمود . تا آنکه فتنه شوم افغانها سایه بر سرزمین ایران نهاد و دوباره ویران شد تا آنکه نادر شاه آنجا و دیگر شهرهای ایران را رهایی بخشید .  در زمان نادرشاه افشار شاه قدرتمند ایران هنگامی که راهی هندوستان شد و به قندهار رسید لشگری را راهی بلوچستان کرد و آنان را با خود همراه نمود و عبدالله خان به اطاعت نادر در آمد . عبدالله خان در جنگ بانواب سند به قتل رسید و پسرش حاج محمد خان که شخصی ظالم بود جانشین اش شد . در همین حال برادر حاج محمد خان به نام نصیر خان با لشگر نادر راهی هندوستان شده بود تا با نادر همراهی کند . وی در بازگشت به ایران برادرش را کشت و خود حاکم سیستان شد . این وقایع در سال  1152  انجام گرفت . به طور کلی پس از نادر سیستان به زیر نفوذ احمد شاه درونی قرار گرفت و سپس جنگهای داخلی چهره شهر را تخریب نمود .

اشغال بلوچستان توسط انگلستان

در سنه  1254  ارتش انگلستان به افغانستان حمله نمود و مهراب خان حاکم وقت سیستان برای دفاع از مرزهای خود مشغول لشگر کشی به مرزها شد . انگلیس ها نیز از این امر خشمگین شدند و لشگری بزرگ را راهی طوایف کوهستانی بلوچستان نمودند و بسیاری را کشتند . در سنه  1854  ( 1271  هجری قمری ) عهد نامه ای به تاریخ  14  ماه می از سال  1854  برقرار شد و خان سیستان مجبور به قبول آن شد و به زیر سلطه کشور فخیمه انگلستان در آمد . قسمتهای بلوچستان پاکستان به نام بلوچستان انگلستان نام گرفت و انگلیس خطوط راه آهن و ساختمانهایی را در آنجا بنا کردند . مرزهای کنونی که بین بلوچستان انگلستان ( پاکستان ) و بلوچستان ایران مقرر شده است که در سال  1896  میلادی تصویب شد . مساحت بلوچستانی که متعلق به ایران شده است شامل  129500  کیلومتر مربع و قسمتی که جزو پاکستان شده است شامل  118600  کیلومتر مربع می باشد . این عهده نامه یکی دیگر از دخالتهای انگلستان در سرزمین ها و نژادهای ایرانی محسوب می شود و سندی بر خیانت این کشور بر ملت ماست . بلوچها بر پایه نژاد شناسان خود انگلیسی از ایرانیان هستند که برخی از آنها با ترکان آمیزش کرده اند . قدشان بلند و جمجه هایشان بیشتر به هفتاد و هشتاد می رسد . بینی ها بلند و برجسته دارند . رنگشان گندم گون است . از هندوها و افغانها نیز در بلوچستان ساکن هستند . ولی بخش عمده آنان به دو قسمت تقسیم می شوند یکی بلوچها و دیگری براهوئی ها که بیشتر بلوچها ساکن دشت های جنوبی پنجاب و شمال سند پاکستان کنونی هستند و براهوئی ها ساکن سیستان ایران . 
فردوسی بزرگ پیرامون سیستان چنین فرموده است :
بیاراسته سیستان چون بهشت
گلش مشک سارابد و زر خشت

زبان ونژاد مردم بلوچ

مهم‌ترین زبان جنوب‌شرقی ایران، زبان بلوچی است که آن را به‌خاطر گونه‌ی کهن بسیاری از واژگان، باید از زبانهای مهم ایرانی شمرد. زبان بلوچی با زبان پهلوی اشکانی و نیز پهلوی اوایل دوره‌ی ساسانی نزدیک است.زیرا در اثر سختی رفت و آمد در همه‌ی سد;ه‌های گذشته و همچنین نبود آمیختگی با دیگر گویش‌ها، صورت اصلی کلمه‌ها در این زبان پیوسته بدون دگرگونی مانده است.
زبان بلوچی از نظر زبان‌شناسی و نیز شناختن ریشه‌ی بسیاری از واژه‌ها و سابقه‌ی برخی اصطلاح‌های رایج در زبان‌فارسی، از منابع مهم به‌شمار می‌رود و می‌توان آن را به دو بخش زیر تقسیم کرد:
1-  بلوچی شمالی یا سرحدی: این گویش در نواحی زاهدان، خاش و سیستان متداول است.
2-  بلوچی جنوبی: در ایرانشهر، سراوان،سرباز و چابهار بدان سخن گفته می‌شود که با وجود تفاوت در بیش‌تر واژگان، برای افراد هر دو دسته قابل تشخیص است.

نژاد

پژوهش‌گران بر این باورند که آریایی‌ها در روزگاری بسیار کهن در دشت پامیر، آسیای میانه، ارمنستان، ارتفاعات کارپات، ساحل‌های رود دانوب پایین، آلمان، اسکاندیناوی و به‌بیان دیگر در شمال اروپا و آسیا زندگی می‌کرده‌اند.
بعدها یعنی حدود  4000سال پیش از میلاد، در اثر زیادشدن جمعیت و یا برخی علت‌های دیگر، از این سرزمین‌ها به‌مهاجرت پرداخته و هر دسته از آنان به‌جانبی رهسپار شده و در آن اقامت گزیدند.
گروهی از این قبیله‌ها از راه خوارزم به‌سوی بلخ و پیرامون آن سرازیر شده و در حدود شرقی و شمال‌شرقی ایران کنونی ساکن گردید. بعدها همین گروه به‌سوی غرب پیش آمد و به‌شعب و قبایل گوناگون بخش شدند.
شاهان هخامنشی، بخش اعظم این سرزمین‌ها و اقوامی را که در آن زندگی می‌کرده‌اند به زیر فرمان خود درآوردند. در برخی از کتیبه‌های داریوش از جمله کتیبه‌ی بیستون که در آغاز سال  520  پیش از زایش یه‌فرمان وی در صخره‌ای از کوه بیستون کنده شده از ایالت‌های  23گانه‌ی هخامنشی از جمله ماکا(بلوچستان )نام برده شده است
بی‌تردید قوم سخت‌کوش بلوچ نیز از همین اقوام آریایی جدا شده و پس از گذشتن از بخش‌های شمالی به‌ناحیه‌ی جنوب آمده است. در این مورد نزدیکی زبان بلوچی به زبان باستانی اقوام مادی، موید این نظر است. با توجه به بررسی و اندازه‌گیری‌های انجام شده توسط دانشمندان نژادشناس از درازای بدن همه‌ی طوایف و قبایل از جمله مردم بلوچستان، آشکار شده است که مشخصات نژادی بلوچ‌ها و آریاییان کاملاً شبیه و یکسان بوده و درنتیجه قوم بلوچ، ایرانی نژاد و همانند کُرد، لُر ، فارس، آذری، تاجیک و... شعبه‌ای از نژاد آریایی ایران می‌باشند

برخی مشخصات مردمان این سرزمین 


 

ادامه مطلب

نظرات() 

درباره ی ایران

جمعه 19 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، 

درباره ی ایران
به نام خدا
   ایران نمایانگر یکی از ریشه دار ترین، تنها ترین و سره (اصیل) ترین شهریگری (تمدن) های جهان است که توانسته است به عنوان یکی از شگفت انگیزترین خواستگاه ها که در شهریگری (تمدن) بشری شرکت جسته مورد توجه قرار گیرد.
   بنا بر شهادت بازمانده های باستانی، مردمان (آدمیان) از زمان های بسیار کهن در کشور ما می زیسته اند. به درستی که شمار بسیاری تپه، سنگ نبشته و نشانه های شهریگری (تمدن) باستانی گواهی و یادبودی از اقامتگاه نیاکان ما در سده های "پالِئو" و "نوسنگی" در خود دارند.
    به هر روی، زمانی که مردمانی نام خود را بر این کشور گذاشتند به  3000  سال پیش از میلاد برمی گردد ؛ زمانی که آریایی ها، یک شاخه از مردم هند و اروپایی، در کوچ درازمدتشان از آسیای کوچک به این کشور سرسبز رسیدند و مستقر شدند.
    این کوچ نشینان باستانی، در این دوره از تاریخ، تا چنان مراحل برتری رشد کردند که سایه ی خود را بر سر خاندان (قبیله) های همسایه ی خود، خیلی پیشتر از یونانیان باستان، افکندند.
    به هر روی، و در پی آمد فراز و نشیب های بسیار، کشور ما کشورگشایان و  تاخت و تاز گران  بسیاری را می شناسد؛ اسکندر، چنگیز خان، تیمور لنگ و بسیاری کسان دیگر، ولی او شایستگی آن را داشت که بار دیگر به پا خیزد و آن کشور گشایان را در خود غرق کند و با خود وفق دهد.
    امروزه، ایران تنها در یک بخشی جزئی از مرز بسیاری بزرگی که در آغاز تاریخ نوشته شده در آن بود جای دارد. شناخته شده به عنوان ایران بزرگ از نظر جامعه ی متفق القول خاورشناسان، این کشور به فرم یک فلات بلند از رود فرات در باختر به رود سند در خاور و از جلگه های زیرین دریای مازندران در شمال تا کرانه ی خلیج همیشه پارس در جنوب گسترده شده است.
    فلات ایران که آسیا را به اروپا و آفریقا پیوند می دهد نه تنها از نقطه نظر جغرافیایی که در همه ی دوره های تاریخ جهان موقعیتی مهم و ارزشمند را دارا بوده است.
    ایران کمابیش از  25  درجه تا  40  درجه ی عرض جغرافیایی شمالی و  44  درجه تا  63.5  درجه ی طول جغرافیایی خاوری (شرقی) از نصف النهار گرینویچ جای گرفته است. بنابراین همه ی خاک آن در منطقه ی معتدل شمالی، جنوب غربی آسیا و در خاورمیانه جای دارد. پهنه (مساحت) ایران امروز  1.648.000  کیلومتر مربع است، در حدود دو سوم فلات ایران و یک بیست و پنجم آسیا را اشغال می کند.
    بیش از نیمی از خاک ایران با کوه های بلند پوشیده شده است، که بیشتر آن ها توسط دو رشته کوه البرز و زاگرس تقسیم شده اند. برابر با یک چهارم خاک ایران بیابان است و  7.7% از زمین آن پوشیده از جنگل های سبز و خرم است. "دماوند" با بلندای  5.671  متر، بلندترین ستیغ در رشته کوه البرز و همه جای ایران است. این آتشفشان خاموش همانند فوجیاما در ژاپن به نظر می رسد و جایگاه ویژه ای در ادبیات و هنر (به ویژه کوزه گری) ایرانیان دارد.
    تهران، پایتخت ایران، در سراشیبی این کوه بزرگ در رشته کوه البرز جای دارد. دریای مازندران در شمال ایران با پهنه (مساحت) 438.400  کیلومتر مربع و بزرگ ترین دریاچه ی روی زمین است، پس به حق دریا نامیده می شود. پیرامون (محیط) دریای مازندران  6.379  کیلومتر است، جنوبی ترین کرانه ی آن که تنها به پهنای  5  کیلومتر گسترده می شود، در بخش آب های ایران است.

     سرانجام، خلیج همیشه پارس در جنوب ایران از راه تنگه ی هرمز به آب های آزاد وصل شده است و ارزش بسیاری از دیدگاه استراتژیکی دارد. خلیج پارس از زمان های بسیار دور یکی از کهن ترین راه های آبی است که توسط آدمیان به کار برده شده است؛ پهنه ی آن تا تنگه ی هرمز  232.850  کیلومتر مربع است. خلیج فارس از اروند رود تا دهانه ی تنگه ی هرمز با فرا گرفتن کناره ی جنوب غربی ایران امتداد می یابد.
    ایران (در زمان نوشته شدن این مقاله) دارای  24  استان، 195  شهر و شهرک و  500  بخش (ناحیه) است. جمعیت در ایران بنابر آخرین سرشماری، 60  میلیون تن است. ( برگرداننده : اکنون، 85  خورشیدی، کمابیش  70  میلیون تن است.)
    همسایگان ایران جمهوری شوروی پیشین در شمال، افغانستان و پاکستان در خاور، ترکیه و عراق در باختر و شیخ نشینان تازی (عرب) در پایین کرانه ی خلیج همیشه پارس در جنوب. دولت ایران "جمهوری اسلامی" است و دین رسمی آن "اسلام" است؛  98% از مردم ایران مسلمان که  91% آنان شیعه هستند. زبان گفتاری و نوشتاری رایج در ایران فارسی است.
    مشهور ترین اقلیت های مذهبی زرتشتیان، مسیحیان ارمنی و یهودیان هستند.
    از زمان باستان تا کنون نژاد های گوناگون مانند لر، کرد، ترک، گیلک، بلوچ و تیره های دیگر در سرزمین باستانی سوم زندگی کرده اند و نقشی ارزشمند در پایه گذاری شهریگری (تمدن) جهان نوین بازی کرده اند که شایسته ی سپاسگزاری است.
   برگردانی (ترجمه) از پایگاه http://www.artofiran.org/history.htm    
توسط  خورشیدوش  در  آذر ماه  84  خورشیدی

نظرات() 

سرزمینهایی که بخشی از ایئرینه وئیجه ( ایران ) است

پنجشنبه 18 تیر 1388

نویسنده: اهورا مزدا | طبقه بندی:ایران شناسی، تاریخ ایران باستان، 

سرزمینهایی که بخشی از ایئرینه وئیجه ( ایران ) است

ائیرینه وئیجه : جزو اول این واژه همان ائیرینه است ( آریایی ) ولی جزو دوم آن وئیجه سخنهای بسیاری را در خود جای داده است . در سانسکریت واژه بیجه موجود است که به معنی تخم و نژاد می باشد . خاورشناسان بر این باورند که کل این واژه به معنی نژاد آریایی در پارسی امروزی معنی می دهد . در حقیقت به خاکهایی که نژادهای ایرانی در آن ساکن هستند ائیرئینه وئیجه گفته می شود . ایران به هیچ وجهه محدود ب 07; مرزهای کنونی ایران نمی باشد . نام ایران در اوستا و نسکهای باستانی پهلوی بسیار آمده است . در بیشتر این نوشته های کهن پس از آمدن نام ایران درود و ستایش اهورامزدا خدای یکتای ایرانیان پس از آن ذکر شده است . ایرانشهر نیز از نامهای دیگر سرزمینهای ایران است که خاورشناسان بر این باورند ماد خرد و بزرگ یا آتروپاتان ( همان آذربایجان امروزی ) و کردستانات نخستین زادگاه سرزمین ایرانشهر است . عده ای دیگر بر این باورند ایران ویچ همان آذربایجان امروزی است . این افراد با استناد بر بند دوازدهم از فصل  29  بندهش پهلوی نخستین  زادگاه ایران ویچ را از آران و قفقاز و اطراف آذربایجان می دانند . عده ای دیگر شهر ایرانی خوارزم ( بین ازبکستان و ترکمنستان ) را زادگاه ایران ویچ میدانند . در وندیداد و کتیبه های خوارزم ایران ویچ را شهری بزرگ و سرد خوانده اند . به هر روی بین این دو نظریه اختلاف وجود دارد ولی چیزی که بر همگان آشکار است این است که معنی واژه ایران در پارسی امروزی یعنی خواستگاه و سرزمینهای آریایی .
بخشی از این سرزمینهای آریایی ایران که توسط سلاطین ننگین قاجار طی قراردادهای تحمیلی گلستان و ترکمانچای واگذار شد و قسمتهایی دیگر که توسط امپراتوری عثمانی و یا دخالت انگلیس متجاوز اشغال و تجزیه شد به شرح زیر است : کردستان سوریه - کردستان عراق  - ازبکستان - تاجیکستان - جمهوری آذربایجان - ترکمنستان - داغستان - بخشی از قزاقستان - ارمنستان - بلوچستان پاکستان - هرات افغانستان - گرجستان - بخشی از قرقیزستان
مذهب آریایی های پیش از ظهور زرتشت به صورت  گسترده در سرزمینهای آریایی نشین متحد بوده است . آریایی های پیش از زرتشت به آئینی باور داشتند که دنیا را به دو دسته تقسیم میکرده است . یکی خیر و دیگری شر . نخستین گروه اهورایی و درستی و نیکی است . دسته دوم اهریمنی و زشت کرداری است . این دو گروه با یکدیگر در همه موارد زندگی در سیتز هستند . آئین میترائیزم ایران یکی از این باورهاست که از کهن ترین آئین های جهان محسوب می شود و به اروپا و آسیا انتشار یافت و امروزه آثارش در کلیساهای مسیحیت نیز موجود است . میترائیزم آئین مهر و دوستی و ستایش از نیروهای بزرگ خداوند است . آب و آتش و خاک از این نیروهای جاودانه به حساب می آیند . پس از ظهور زرتشت اسپنتمان همه گروه ها و آئین های چند خدایی یکی شدند و دینی واحد تشکیل دادند که اهورامزدا خدای واحد آنان گشت . گاتها بزرگ ترین سند یکتا پرستی ایرانیان زمان اشو زرتشت است . در یشتها- یسنا با اینکه از اصول زرتشتی پیروی شده است ولی چهره های دینی میترایی نیز در آن دیده می شود . دلیل این امر را شاید بتوان متحد کردند همه آئین ها توسط اشو زرتشت دانست . زرتشت ضمن احترام به همه گروههای دینی و مذهبی آن روزگار دینی مترقی تر و واحد را برای آنان به ارمغان آورد که موجب پایداری و گستره بزرگ زرتشتیان در منطقه خاورمیانه شد . زیرا در صورت رد کردن همه گروه های دینی آن روزگار هم احتمال شکست در آوردن دین نو رخ بدهد و هم تمامی آئینهای کهن و باستانی ایران ممکن بود برای همیشه از یادها بروند . با این دو احتمال زرتشت نیک ترین روش را برای آوردن دین خود برگزید و میترائیزم را کامل رد نکرد و با احترام به آن یکتا پرستی - آئینهای انسان دوستی و راه و روش نیک زندگی کردن را به روشی درست و اصولی تر به آن اضافه نمود . زبان اوستایی ایرانیان باستان نیز امروزه با اینکه واژه تازی را پس از یورش اعراب به خود راه داده است ولی همچنان پایدار و استوار است و مایه مباهات فرهنگ و تاریخ و تمدن ایران است . خود واژه اوستا در معنی اساس٫   بنیاد و ریشه نامیده می شود .  :
زبان کهن اوستایی ایران

1 ) شعبه شرقی                                         
 2 )  شعبه غربی
شعبه شرق ایران خود شامل دو قسمت است :
پارسی میانه : ختنی - سغدی - خوارزمی

پارسی کنونی : آسی - پشتو - لیننانی ( سغدی جدید ) - لهجه های فلات پامیر
شعبه غرب ایران نیز شامل سه قسمت است :
1  ) پارسی کهن : اوستایی  - پارسی باستان ( کتیبه های هخامنشیان ) - مادی  ( قدمت بیش بین  2200  تا  4000  سال پیش )
2  ) پارسی میانه : پارسی میانه ( پهلوی ) پارتی اشکانی ( پهلوی ) زبان اقوام پارت آریایی ( قدمت بین  2200  تا  1400  سال پیش )
3  ) پارسی کنونی ( قدمت بین  1400  سال تا کنون ) :
الف ) جنوبی : شامل لری - پارسی - لاری - بشکردی
ب) شمالی : کردی - لهجه های اطراف دریای مازندران - بلوچی - لهجه های مرکزی ایران - تالشی - آذریهای کهن
به صورت کلی میتوان گفت که زبان فارسی در ایران زمین به سه دوره مهم تقسیم می شود :
پارسی  باستان : شامل کتاب اوستا و سنگ نبشته های پارسی باستان هخامنشیان است
پارسی میانه : پارتی اشکانی - پارسیگ ساسانی
پارسی نو : پارسی کنونی ( یادگار فردوسی بزرگ که از دری و پهلوی گرفته شده است ) - کوردی - پشتو - آسی - لری
از متون به جای مانده از این زبانها و نوشتارها کهن ایرانی می توان آثار تاریخی و کتب زیر را نام برد :
ماتکیان هزاردستان - کارنامک ارتخشیر پاپکان - ادی و ایاتکار زریران - خسرو کواتان وریدگی - فرهنگ پهلویک - ابرادوین نامک پنشتن - شتروهای ایران ( شهرستانهای ایران )  - وچارش چترگ ( ماتیکان چترگ ) - درخت آسوریک - ابرستاینیی - تاریه سورآفرین - افدیها و سهیکهای سگستان ( شگفتیهای سیستان ) - اندرچ پیشیکیان - وچاتک اندرچ فریود کیشان - اندرچ ویه وات فرخ پیروز - ابوریچ خیم هوسروان - اورپتمانی کتک خوتائیه ( پیمان کدخدایی ) - واچیکی چند مچ وژرک متر ( بزرگمهر ) افسون گزندگان - زند وهمن یشت - خوتای نامک - پند نامک وزرک مهر - پند نامک زرتشت - اندرز آذرپات مهر اسپندان - اردای ویرافنامه - جاماسپ نامک - مینوک خرت - نیرنگستان - پتت آذرپاد مهراسپندان - زند وهمن یشت - کتیبه های نقش رستم - پارسه - گنجنامه همدان - کتیبه های آذرگشنسب آذربایجان -کتیبه های شوش - بیشابور - کرمان - متن شاهنامه - سروده های باباطاهر عریان و . . .
-----------------------------------------------------------
بن مایه این نوشتار :
گنجینه اوستا : استاد هاشم رضی
بندهش : فرنبغ دادگی - استاد مهرداد بهار
یشت ها : گزارش استاد ابراهیم پورداوود - کتابخانه طهوری
فرهنگ زبان پهلوی : استاد دکتر بهرام فره وشی - انتشارات دانشگاه تهران
دانشنامه مزدیسنا - واژه نامه توضیحی آئین زرتشت - دکتر جهانگیر اوشیدری
پژوهشی از ارشام پارسی - برداشت این نوشتار با ذکر نویسنده و آدرس مجاز می باشد

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : اهورا مزدا

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان

← صفحات جانبی


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :